Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat Özeti – Şemsettin Sami

0

Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı kitabı konusu, yorumlar, kısa özeti, tanıtımı. Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat kitabi ile ilgili bilgi.

Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat Özeti – Şemsettin Sami

Kitabın Adı: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat
Yazarı: Şemsettin Sami


Kitap Özeti:

Fitnat üvey baba elinde büyür. Çünkü asıl babası, annesi (Zekiye Hanım) kendisine gebe iken, karısından ayrılmıştır. Annesi bir başkasıyla (Hacı Mustafa) evlenmiştir. Birkaç yıl sonra da ölmüştür.

Tal’at da küçük yaşta babasından öksüz kalmış, annesinin (Saliha Hanım) elinde büyümüştür. Daireye gidip gelirken, Hacı Mustafa’nın dükkanına uğrar. Dükkanın üstündeki evin cumbasında Fitnat’ı görür, aşık olur. Kız da ona tutulur. Hacı kızı hiç sokağa bırakmadığından, Tal’at çarşaf giyerek eve girer. Fitnat’la tanışıp konuşur. Fakat, bir süre sonra, Hacı kızı Ali Bey adında bir zenginle evlendirir. Fitnat kocasına teslim olmaz. Bir çakıyla kendini öldürür. Ali Bey, kızın boynuna annesinin muska diye taktığı mektubu okuyunca, onun öz kızı olduğunu anlar. Çıldırır ve altı ay içinde ölür. Durumu öğrenen Tal’at da üzüntüden ölür.

Kitap Hakkında Yorumlar ve Yargı

«Görülüyor ki eser, bizim o zamanki hayatımızın tesettür ve görmeden kız almak gibi kötü adetlerinin vereceği feci akıbetlere karşı fikirleri ikaz edici bir kabiliyettedir. Romantik devrinin icabı, ve müellifin ilk kalem tecrübesi olması yüzünden hikayede hakikatten ziyade hayale kayan bir eda varsa da kullanılan lisan ve olaylar, Şahısların canlandırılması noktasından eser, hem kendi zamanındakilere, hem de kendisinden epeyce sonra yazılmış olan emsaline hakikaten faiktir. Eserin en büyük meziyeti şahısların hep kendi seviye ve şivelerine göre konuşmalarıdır.» (İsmail Habip).


«Olayın kuruluşunda tesadüfe önemli bir yer verilmiştir. Yazar, eserde kendi kişiliğini gizlememiştir; ikide bir okuyucuya seslenmiş, onlara olayın yürüyüşü üzerine bilgi vermiş, anlaşılamayacağını sandığı noktaları açıklamış, kendi düşüncelerini bildirmiş; böylece, eseri, -daha önce Ahmet Mithat’ta gördüğümüz üzere- okuyucularla konuşa konuşa yürütmüş; okuyucuları sanki okuyucu gibi değil de meddah hikayesi dinleyen kişiler gibi almıştır. Yabancı sözcük ve dil kurallarına yer verilmekle birlikte, eser, genel olarak süssüz bir anlatımla ve o zamana göre sade sayılabilecek bir dille yazılmış; özellikle kişilerin konuşmalarında konuşma dili kullanılmaya çalışılmış.» (Cevdet Kudret).

«Görüldüğü gibi, konusunu gerçek hayattan alarak toplumun başlıca sorunlarına değinen bu eser romantik bir karakter taşımaktadır. Dil ve deyiş bakımından kusurlu olmak ve büyük bir sanat değeri taşımamakla birlikte, tiplerin canlandırılması, kişilerin kendi ağızlarına göre konuşturulması yönünden oldukça başarılıdır.» (Agah Sırrı Levend).

«Konunun bu özeti de gösteriyor ki Taaşşuk-ı Talat Ve Fitnat romantik romanın bütün özelliklerini taşımaktadır. Eserin iskeleti raslantılara dayanmaktadır. Romancı, olayları istediği biçimde geliştirmek için raslantılardan sonuna kadar yararlanmış, daha doğrusu onları kendisi bulmuştur. Olayları hikaye etmedeki basitliğe karşılık, kişilerin konuşmalarını yansıtmadaki başarısı, romanın en güçlü yanlarından biridir. Kişiler, kültür düzeylerine uygun biçimde konuşmaktadırlar. Arap Dadı’nın konuşmalarında ise, şive taklidi esas tutulmuştur. Şemsettin Sami’nin bu tutumu, bilinçlidir. O, yazı dilinin konuşma diline yaklaştırılmasından yanadır. Ama, acemilik yüzünden, roman tekniğine aykırı durumlarla da karşılaşıyoruz. Romanın ortalarında, sonucun ne olacağını romancı haber veriyor. Gelişmenin tamamlanmadığı bir sırada romanın nasıl biteceği, roman kahramanlarını bekleyen ‘akıbet’i öğreniyoruz. Romanın anılmaya değer iki özelliği de anlatımındaki düzgünlük ve dilinin sadeliğidir. Geleneği olmayan bir alanda böylesine tutarlı bir anlatım övülmeye değer.» (Hikmet Dizaroğlu).



Bir Yorum Yazmak İster misiniz?