Tek Hücreli Canlılar Nelerdir? İsimleri ve Kısa Açıklamaları ve Örnekler

3

Tek hücreli (bir hücreli) canlıların isimleri, tanıtımları, tek hücreli canlılara örnekler. Hayvan ve bitki arası canlılar.

Tek Hücreli Canlılar

Amoeba,

ancak gözle görülebilecek kadar küçük bir hayvandır. Düzensiz biçimli; peltemsi bir kitle olup çiğ yumurta akını andırır. Tatlı sularda yaşar, diatomeler ve başka küçük bitkilerle geçinir. Pseudopod denilen, parmak biçiminde uzantılar çıkararak besinleri sarar ve hücrenin içine alarak sindirir.

Advertisement

Hareket etmek için pseudopod (yalancı ayak) larını öne doğru uzatır ve arkada kalan kısmı öne doğru ilerleterek, suyun içinde, sanki akar. İçinde bulunan parlak nokta, kontraktil koful adını alır. Bu koful, sürekli olarak, çevresindeki peltemsi maddeden su alarak şişer; sonra suyu dışarı vererek küçülür.

Globigerina

amiplerle yakınlık gösterir, ama vücudu kalkerlidir; yaklaşık olarak sekiz hücremsi odacıktan meydana gelen, yanları delikli bir kabukla sarılmıştır. Deliklerden, hayvanın vücudunu meydana getiren, canlı peltemsi maddelerden yapılmış çok ince protoplazma iplikcikleri uzanır; bu iplikçikler, hayvanın besini olan küçücük bitkileri yakalayabilen canlı bir ağ meydana getirir. Globigerinalar, sıcak denizlerin yüzeyinde kitleler halinde yüzer. Ölmüş alanlarının boş kabukları yavaş yavaş denizin dibine çöker.

Advertisement
Coscinodiscus,

diatome denilen çok küçük. kahverengi-yeşil bir bitkidir. Cama benzer bir madde olan silisten yapılmış sert bir kabuğu vardır. Kabuk, iki parçadan yapılmış olup, bu parçalar bir kutu ile kapağı gibi, birbirine uygundur. Kabuğun. üzerinde ancak çok büyütücü mikroskoplarla görülebilecek kadar ince yarık ve delikler vardır. Coscinodiscus, denizlerin yüzeyinde suların akımıyla sürüklenerek yüzer. Genellikle hücrenin çeperine yakın bulunan ve kahverengi yeşil olan cisimcikler, besin yapmaya yarar.

Paramecium (terliksi hayvancık )

1/250 cm. kadar uzunluğunda olup, havuzlarda yaşar. Üzerinde altı köşeli şekiller bulunan bir örtü, kutikula ile kaplıdır. Her bir altı köşelinin ortasında kısa bir kıl (cilium) vardır. Bu kıllar, adeta bir buğday tarlasındaki başakların rüzgarla sallanması gibi, dalgalanarak hayvanı su içinde hareket ettirir. Hücrenin bir yanında ağzı bulunur. Bazı kılların hareketiyle besin taşıyan su, hayvanın ağzına iletilir.

Closterium,

sularda yaşayan ve desmid denilen küçük, yeşil bir bitkidir. Kabuğu simetrik iki yanından yapılmıştır. Bu yarımların her birinde besin yapıcı cisim olan, büyük ve klorofil taşıyan bir kloroplast vardır. Hücrenin nükleusu iki kloroplastın arasında ve merkezde bulunur.

Monosiga,

sularda yaşar ve kısa bir sap ile dibe tutunmuştur. Uzun kırbaç biçiminde olan bir uzantıyı (flagellum) hareket ettirerek küçük besinleri (başlıca bakteriler) yapışkan ve kadeh biçiminde olan bir yakalığa gönderir. Besinler buradan hayvanın vücuduna girerek sindirilir.

HAYVAN VE BİTKİ ARASI OLANLAR:

Chlamydornonas,

bitki ile hayvan arası olan yaratıklardan biridir. Yaklaşık olarak 1/3000 cm. uzunluğunda olup toparlak veya yumurtamsı biçimde olabilir. Klorofilli olan, çanak biçiminde, besin yapıcı bir yeri vardır. Bu çanağın üst kısmında iki uzun kırbaç (flacellum) bulunur. Bu kırbaçların sallanmasıyla hayvan bir yandan öte yana hareket eder. Kabın ortasında koyu olarak görülen cisim nükleustur. Bu cisim hücrenin çalışmasını kontrol eder. Çanağın kenarında, göz noktası denilen, kırmızı bir benek vardır. Bu nokta ışığa karşı çok duyarlı olup, yaratığın besinini yapabilmesi için en uygun ışık durumuna girmesini sağlar; çünkü, chlamydomonas diğer yeşil bitkiler gibi besinini güneş ışığı enerjisini kullanarak su ve karbon dioksitten yapar.

Advertisement
Euglena,

yaklaşık olarak 1/625 cm. uzunluğunda olup havuzlarda yaşar. Yapısında klorofil pigmenti bulunduğundan rengi yeşildir; besinini (nişasta), yeşil bitkilerin yaptığı gibi, su ve karbon dioksitten meydana getirir. Vücudunun bir ucunda yalnız bir flagellumu vardır; bunun hareketi sayesinde yüzmesini sağlar. Bazı euglena türleri renksiz olup, suda erimiş olan besinle geçinir. Bunlara yakın olan başka bir kısmıysa tıpkı hayvanlarda olduğu gibi katı besin alır. Euglenanın bir hayvan veya bir bitki mi olduğu meselesi henüz tartışılmaktadır.


3 yorum

Leave A Reply