Toplumsal Değişme Tipleri Nelerdir?

0
Advertisement

Toplumsal değişme tipleri nelerdir? Toplumsal değişme tiplerinin açıklaması, hakkında bilgi.

Toplumsal Değişme Tipleri

Toplumsal değişme tipleri; serbest toplumsal değişme ve müdahale yoluyla değişme olarak ikiye ayrılabilir.

a. Serbest Toplumsal Değişmeler

Serbest toplumsal değişmeler, planlı, programlı olarak oluşturulmayan değişmelerdir. Bu değişimler iç veya dış etmenler sonucu ortaya çıkar. Toplumda nüfus artışları, göçler, buluşlar, kırsal kesim ile kentin etkileşimi serbest toplumsal değişmelere neden olan iç etmenlerdir. Bir toplumun diğer toplumlarla ilişkisi sonucu ortaya çıkan kültür değişmeleri ise dış etmenlerden kaynaklanan serbest toplumsal değişmedir. İçten ve dıştan hiçbir zorlama, baskı olmadan etkileşim sonucu yabancı kültür unsurları, yerli kültür içine alınır ve benimsenir. Böylece, yabancı bir toplumun yaşam biçimi, toplumsal ilişki şekilleri benimsenir.

Advertisement

Kültürleşme, serbest toplumsal değişme biçimidir. İlişkide bulunan iki toplum karşılıklı olarak birbirlerinden etkilenir ve birbirlerinin bazı kültür öğelerini benimserler. Örneğin; Osmanlı yönetiminde olan Hristiyan ve Yahudilerle Avrupa’dan gelen kişilerin başındaki şapkayı gören Türklerin, 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa’yla artan ilişkiler nedeniyle şapkaya ilgi gösterdikleri görülmektedir. Özellikle Avrupa’da yaşayan Jön Türklerin şapka giymeye başlamaları, bu alanda zorlama olmadan atılan bir adım olmuştur. Aynı şekilde, Orta Asya kökenli olan kalpak, Türklerin Avrupa’ya göçüyle birlikte Avrupa’da yaygınlaşmış, Fransız ve Alman ordularında kullanılmıştır. Bu örnekler bize, ilişkide bulunan toplumların zorlama olmaksızın birbirlerinden etkilendiğini ve yabancı bazı kültür öğelerini benimsediğini göstermektedir.

b. Müdahale Yoluyla Toplumsal Değişmeler

Toplumsal değişmenin hızını, yönünü ya da her iki özelliğini değiştirmeye, müdahale yoluyla toplumsal değişme adı verilir. İhtilal, inkılap ve planlama etkinlikleri müdahale yol’jyla toplumsal değişmelerdir. Müdahale yoluyla değişme, demokratik planlı değinme ve baskı yoluyla değiştirme olarak iki şekilde gerçekleştirilir.

Advertisement

Leave A Reply