Türkiye’de Nüfus Dağılımı ve Hareketleri

0

Türkiye’de nüfus dağılımı nasıldır? Türkiye’de nüfus hareketleri, kentleşmenin başlıca sorunları hakkında bilgi.

nufusTürkiye’de Nüfus: İnsan ülkenin en büyük güç kaynağıdır. Nüfus, nüfus yapısı, nüfus etkinliğinin bilinmesi birçok yönlerden yararlı ve zorunludur.

Advertisement

1927 de yapılan ilk nüfus sayımına göre Türkiye’nin nüfusu 13,6 milyon, nüfus yoğunluğu 18 idi. 1990 da yapılan sayıma göre 56,5 milyon, nüfus yoğunluğu 73 tür.

Türkiye’de nüfus artış oranı binde 21 ‘dir. Bu oran dünya nüfus artış oranının (%17) üzerindedir. Türkiye doğum ve ölüm oranları yüksek, nüfusu hızla artan genç nüfuslu bir ülkedir.

Bugün gelişmiş ülkelerde nüfus artış hızı azdır. Gelişmemiş ülkelerde fazladır. Türkiye’de ekonomik gelişme nüfus artışının gerisinde kalmakta; sağlık, eğitim, işsizlik, beslenme ve diğer sorunlar bu nedenle doğmaktadır. Doğum kontrolü ile nüfus planlamasının yapılması yanında sosyal ve ekonomik gelişmenin sağlanması gerekmektedir.

Nüfus yapısı sayısından daha önemlidir. Eğitim, öğretim durumu, çalışanların hangi iş ve meslek kollarına ve yaş gruplarına göre dağılışı gibi nitelikler önemlidir.

Advertisement

Türkiye genç nüfuslu bir ülkedir. Nüfusun yarıdan fazlası 20 yaşından daha genç kişilerden oluşur. Bu durumun başlıca sakıncası tüketici nüfusun önemli bir oram bulmasına karşılık çalışan nüfus oranının düşük olmasıdır.

Etkin nüfusun en büyük bölümü tarım ve hayvancılık, ikinci bölümü endüstri ve madencilik, üçüncü bölümü ise ulaşım, ticaret, kamu hizmetleri, inşaat ve yönetim alanlarında çalışmaktadır. Ülke ne ölçüde gelişmiş ise, birinci kesimin payı o kadar küçük, ikincinin payı büyük olur.

Nüfus Hareketleri: Bir ülkenin ulusal sınırları içindeki nüfus akımları doğal bir olaydır. Nedeni ekonomik ve sosyal etkenlerde daha iyi yaşam şartlarını ve olanaklarını sağlamaktır. Türkiye’de iç göçler daha çok doğudan batıya ve büyük merkezlere doğru olmaktadır.

Dış göçlerde geçici olarak yabancı ülkelere çalışmak için gidenlerin büyük bölümü işçidir. Başta Almanya olmak üzere, Fransa, Avustralya, Hollanda, Belçika, İsviçre, Avusturya, İngiltere ve bazı arap ülkelerine dış göçler vardır. Dış ülkelerden, Türkiye’ye yönelen göçlerin nedeni ise daha çok tarihsel ve siyasaldır.

NÜFUS DAĞILlŞI, YOĞUNLUK

Aritmetik nüfus yoğunluğu 1 km2.lik alana düşen ortalama insan sayısıdır. Tarımsal nüfus yoğunluğu ise, nadas alanları hariç ekili dikili alanların her km2.sine düşen çiftçi nüfusudur. Doğu Anadolu Bölgesi Türkiye’de nüfus yoğunluğu en az olan bölge olmasına karşın tarımsal nüfus yoğunluğu fazladır. (400-500 kişi). Bu durum tarım alanlarının bu bölgede az olmasından kaynaklanmaktadır.

Advertisement

Bölgelere göre nüfus dağılışında sırasıyla Marmara (%21), İç Anadolu, Karadeniz, Akdeniz, Ege, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi (%7,5) gelmektedir. Türkiye’de nüfus dağılışı oldukça düzensizdir. Bu düzensizlik kıyı ile iç kısımlar arasında oldukça belirgindir. Nüfusun yaklaşık yarısı, Türkiye alanının % 15 ini kaplayan kıyılarda toplanmıştır. Nüfus dağılışındaki düzensizliğin başlıca nedenleri; yerşekilleri, iklim ve bitki örtüsü, jeolojik yapı, yeraltı ve yerüstü zenginlikleridir.

YERLEŞME

Yerleşmenin temeli ekonomiktir. İnsanlar ekonomik durumları ve çevredeki yapı malzemelerine göre, yerleşme tipleri ve yapı tarzlarını belirlemişlerdir.

Yerleşme tiplerini, doğal koşullar ile insanların kültürel ve teknolojik düzeyleri belirler. Kır ve kent yerleşmeleri dağınık ve toplu yerleşmeler bu etkenlere bağlıdır.

TÜRKİYE’DE KENTLEŞMENİN BAŞLICA SORUNLARI
1) Türkiye’de kentleşme, sanayiye dayanan, sağlıklı gelişmeyi hızlandıran bir yönde değildir.
2) Köylerde kentler arasında gelir ve yaşam koşulları farklılıkları büyüktür.
3)Gecekondu ve konut sorunları vardır.
4)Kentleşme bölgeler arası dengesizliği yaratmaktadır.
5) Hava kirlenmesi, trafik sorunları, temizlik su, kanalizasyon, ulaşım, yeşil ve açık alanların azlığı


Leave A Reply