Yeryüzündeki Denizlerin Dağılımı ve Kapladığı Alanlar Ne Kadardır?

0

Yeryüzünde denizlerin kapladığı alan ne kadardır? Denizler en çok hangi yarımkürede yer alır? Dünyadaki denizlerin dağılımı hakkında bilgi.

Yeryüzünde Denizlerin Dağılımı;

Denizler yeryüzünde derin çanakları dolduran ve birbiriyle bağlı olan büyük su kütleleridir. Büyük su kütlelerine okyanus, karaların iç kısımlarına sokulmuş olan ve okyanusa bağlantısı bulunan sulara da deniz adı verilir.

Advertisement
Karaların Dağılımı

Karaların Dağılımı

Kenar denizler okyanusların yanında yer alır. Adalar ve deniz altı eşikleri ile okyanustan ayrılırlar. Ara denizler kıtaların arasına sokulmuşlardır. Kuzey Buz Denizi, Akdeniz, Kızıldeniz birer ara denizdir. Boğazlarla okyanuslara bağlanırlar. Kenar denizlere Ohotsk denizi, Japon, Çin ve Filipin denizlerini örnek verebiliriz.

Okyanuslar toplam 361 milyon kilometrekarelik yüz ölçümüne sahiptir. Pasifik (Büyük) okyanus 180 milyon kilometrekare, Atlantik (Atlas) 106 milyon kilometrekare, Hint Okyanusu 75 milyon kilometrekaredir.

OKYANUSLARBağlı Denizlerle Birlikte YüzölçümüDenizler Olmadan Yüzölçümü
Büyük Okyanus180 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}165 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}
Atlas Okyanusu106 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}83 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}
Hint Okyanusu75 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}73 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}
Bütün okyanuslar361 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}321 milyon \displaystyle k{{m}^{2}}

Okyanusların ve Denizlerin Özellikleri;

Pasifik (Büyük) Okyanus

Kaynak: pixabay.com

Okyanusların yüzölçümü çok geniş olup denizlere göre çok derindirler. Tuzluluk ve sıcaklıkları coğrafi konumlarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Büyük akıntılara sahiptir. Bu akıntılar çevresindeki karaların iklimine etki yapar. Golfstream sıcak su ıkıntısı Batı Avrupa kıyılarını ve Avrupa’nın batısındaki adaların iklimine etki yapar.

Denizlerin derinlikleri okyanuslara göre az olup yüzölçümleride daha küçüktür. Büyük akıntılara rastlamak mümkün değildir. Okyanus akıntıları gibi çevrelerindeki karaların iklimine etki yapmazlar. Denizler kendileri yanı başlarında bulunan karalardan etkilenirler.

Advertisement

Okyanuslar ve denizler yeryüzünün yüzde 71’ni kaplar. Kuzey yarım küre yüzde 61, güney yarım kürede yüzde 81 ‘lik orana sahiptir. Kuzey yarımküreye karalar yarımküresi, güney yarımküreye Denizler yarımküresi denir. Kuzey yarımkürede karalar ile denizler içiçe girmişken güney yarımkürede sade bir görünüm vardır. Karalar ve denizlerin dağılış oranından dolayı kuzey yarım küresinin sıcaklığı 2 °C daha yüksektir. Kuzey yarım küresinde deniz akıntıları güney yarımküresindeki akıntılara göre daha yükek enlemlere çıkar.

Deniz suyunun bir litresinde ergimiş olarak bulunan tuz miktarına tuzluluk oranı denir. Denizler üzerindeki yağış denizlere dökülen akarsular, denizde eriyebilen buzullar, buharlaşma tuzluluk oranını etkiler. Denizlerin ortalama tuzluluk oranı binde 35’dir. Kızıldeniz binde 65 ile dünyanın en tuzlu denizidir. Kuzey Buzdenizi, Baltık denizinde tuzluluk oranı binde 1’dir. Deniz suyundaki tuzluluk deniz suyunun donma drecesini düşürür. Deniz suyu ortalama – 2 ºC de donar. Denizin donması ile oluşan buz parçalarına Bankiz denir. Kıtalar üzerindeki buzullardan koparak denize inip hareket halinde giden buzul parçalarına ise buzdağı (Aysberk) adı verilir.


Leave A Reply