YKS Coğrafya Konuları

0

YKS – TYT Coğrafya konuları. 2019 yılında yapılacak olan TYT ve AYT sınavlarına esas olan Coğrafya dersine ait YKS konuları ve bu konuların açıklamaları.

2019 yılında yapılacak olan YKS sınavında yani TYT ve AYT sınavında Coğrafya konu başlıkları altında sorulacak olan soruların hangi kazanımlardan çıkacağı aşağıda belirtilmiştir. Kazanımlar Milli Eğitim Bakanlığının açıkladığı listeden alınmıştır.

YKS Coğrafya Konuları

2019 YKS (TYT – AYT) Coğrafya Konuları

10. SINIF

1. Coğrafyanın konularını ve bölümlenmesini açıklar.
Coğrafyanın ilişkili olduğu disiplinlere yer verilir.

2. Dünya’nın şekli ve hareketlerinin etkilerini değerlendirir.

3. Koordinat sistemini kullanarak zaman ve yere ait özellikler hakkında çıkarımlarda bulunur.
a) Mutlak ve göreceli konum kavramlarına yer verilir.
b) Türkiye ‘nin konumuna yer verilir.

4. Haritayı oluşturan unsurlardan yararlanarak harita kullanır.
a) Projeksiyonlara yer verilir.
b) Farklı harita türlerine ve kullanım amaçlarına yer verilir.
c) Ölçek ile uzunluk ve alan ilişkilerinde basit örnekler verilir. Alan hesaplamalarında sadece gerçek alan hesaplamalarına yer verilir.

5. Bilgileri haritalara aktarmada kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar.
a) Coğrafî Bilgi Sistemlerine (CBS) ve uzaktan algılama tekniklerine yer verilir.
b) Mekânsal verilerin haritaya aktarımında nokta, çizgi ve alansal gösterimlerden yararlanılması sağlanır.

6.
a) Eş yükselti eğrilerinin özelliklerine yer verilir.
b) Eş yükselti eğrileri ile çizilmiş haritalar üierinde yer şekillerinin ayırt edilmesine yer verilir.

7. Atmosferin özellikleri ile hava olaylarını ilişkilendirir.

8. Örneklerden yararlanarak hava durumu le iklim özelliklerini etkileri açısından karşılaştırır.

9. İklim elemanlarının oluşumunu ve dağılışını açıklar.
a) İklim elemanlarına ait temel kavramlara ve iklim elamanlarını etkileyen faktörlere yer verilir.
b) İklim elemanlarının günlük hayata etkilerine örnekler üzerinden yer verilir.

10. Yeryüzündeki farklı iklim tiplerinin özellikleri ve dağılışları hakkında çıkarımlarda bulunur.

11. Türkiye’de görülen iklim tiplerinin özellikleri hakkında çıkarımlarda bulunur.
a) Türkiye’nin iklimini etkileyen faktörlere yer verilir.
b) Türkiye’deki iklim elemanlarının özellikleri üzerinde durulur.
c) Türkiye’de görülen iklim tipleri ve özelliklerine yer verilir.

12. Yerleşmelerin yer seçimini belirleyen ve gelişimini etkileyen faktörleri analiz eder. Yerleşme yeri seçiminde etkili olan faktörlere yer verilir.

13. Yerleşme doku ve tiplerinin oluşumunda etkili olan faktörleri örneklerle açıklar.
a) Toplu ve dağınık yerleşmelerin oluşumunda etkili olan faktörlere yer verilir.
b) Kır ve şehir yerleşmelerinin oluşumunda etkili olan faktörlere yer verilir.

14. Türkiye’de yerleşmelerin dağılışını etkileyen faktörleri örneklerle açıklar.

15. Türkiye’deki yerleşim birimlerini idari fonksiyonlarına göre ayırt eder. Türkiye ‘nin idari yapısı verilirken ülkenin mevcut sınırlar dâhilinde bölünmez bütünlüğüne vurgu yapılır.

16. Dünyadaki farklı bölge örneklerini, özellikleri ve bölge belirlemede kullanılan kriterler açısından değerlendirir.

17. Bölge sınırlarının amaca göre değişebilirliğini örneklerle açıklar.

18. Harita kullanarak çeşitli coğrafi kriterlerle belirlenmiş bölgelerde bulunan ülkeleri sınıflandırır.

19. İnsanların doğal çevreyi kullanma biçimlerin örneklendir.

20. Doğal ortamda insan etkisiyle meydana gelen değişimleri sonuçları açısından değerlendirir.
a) Örnek olaylardan hareketle doğa-insan etkileşiminden kaynaklanan risklere değinilir.
b) İnsanların doğal ortam üzerinde gerçekleştirdikleri değişimlerde, doğaya karşı duyarlı olmalarının gerekliliği vurgulanır.

21. Dünya’nın tektonik oluşumunu açıklar. Dünya’nın iç yapısı ile ilgili temel bilgiler verilir. Levha tektoniği kuramına yer verilir.

22. İç kuvvetleri; yer şekillerinin oluşum sürecine etkileri açısından açıklar.

23. Kayaçların özellikleri ile yeryüzü şekillerinin oluşum süreçlerini ilişkilendirir.

24. Türkiye’deki yer şekillerinin oluşum sürecine iç kuvvetlerin etkisini açıklar. Türkiye ‘deki faylar, levha hareketleri ve depremler arasındaki ilişkiye yer verilir.

25. Dış kuvvetleri yer şekillerinin oluşum sürecine etkileri açısından açıklar.

26. Türkiye’deki yer şekillerinin oluşum sürecine dış kuvvetlerin etkisini açıklar.

27. Türkiye’deki ana yer şekillerini temel özellikleri ve dağılışları açısından değerlendirir. Dağ, ova ve platolar ele alınır.

28. Yeryüzündeki su varlıklarını özelliklerine göre sınıflandırır.

29. Türkiye’deki su varlıklarının genel özelliklerini ve dağılışını açıklar. Su varlıklarının dağılışının harita üzerinden gösterilmesi sağlanır.

30. Türkiye’deki su varlığını verimli kullanmanın ekonomik, sosyal ve kültürel etkilerini değerlendirir. Su kaynakları içinde denizlerimizin potansiyeli ve ülkemiz için önemi üzerinde dundur.

31. Yeryüzündeki toprak çeşitliliğini oluşum süreçleri ile ilişkilendirir.

32. Türkiye’deki toprakların dağılışını etkileyen faktörler ne toprak tiplerini ilişkilendirir.

33. Türkiye topraklarının kullanımını verim lik açısından değerlendirir. Türkiye ‘de erozyonun etkisine vurgu yapılır.

34. Bitki toplulukları ve türlerini genel özellikler ıe göre sınıflandırır.

35. Bitki topluluklarının dağılışı ile iklim ve yer şekillerini ilişkilendirir.

36. Türkiye’deki doğal bitki topluluklarının dağılışını yetişme şartları açısından analiz eder. Türkiye ‘deki endemik ve relikt bitkilerin dağılışı, önemi ve korunması gerekliliği üzerinde durulur.

37. İstatistiki verilerden yararlanarak nüfus özellikleri ve nüfusun önemi hakkında çıkarımlarda bulunur.
a) Nüfus artış ve azalışının olumlu ve olumsuz etkilerine örnek ülkeler üzerinden yer verilir.
b) Nitelikli genç nüfusun ülkelerin kalkınmasındaki önemi vurgulanır.
c) Nüfus artış hızı ile ülkelerin kalkınması arasındaki ilişkiye yer verilir.

38. Nüfusun dağılışı üzerinde etkili olan faktörler ile dünya nüfusunun dağılışını ilişkilendirir. Nüfus yoğunluğunu hesaplama yöntemlerinden sadece “Aritmetik Nüfus Yoğunluğu”na yer verilir.

39. Nüfus piramitlerinden hareketle nüfusun yapısıyla ilgili çıkarımlarda bulunur.
a) Temel nüfus piramitlerinin özellikleri verilir.
b) Nüfus piramidi oluşturulması sağlanır.

40. Türkiye’de nüfusun tarihsel seyrini sosyal ve ekonomik faktörler açısından değerlendirir.

41. Türkiye’de nüfusun dağılışını, nüfusun dağılışında etkili olan faktörler açısından değerlendirir.

42. Güncel verilerden yararlanarak Türkiye nüfusunun yapısal özelliklerini analiz eder.

43. Tarihi metin, belge ve haritalardan yararlanarak dünyadaki göçlerin nedenleri ve sonuçları hakkında çıkarımlarda bulunur. Tarihteki önemli Türk göçlerinin sebepleri üzerinde durulur.

44. Türkiye’deki göçleri sebep ve sonuçları açısından değerlendirir. Cumhuriyet ‘ten günümüze gerçekleşen iç ve dış göçlerin ekonomik, sosyal ve kültürel etkilerine yer verilir.

45. Göçün mekansal etkilerini Türkiye’den örneklerle açıklar.

46. Ekonomik faaliyetleri temel özelliklerine göre ayırt eder. Birincil, ikincil, üçüncül, dördüncül ve beşinci1 faaliyetlere yer verilir. Ulaşım ve iletişimin ekonomik faaliyetler üzerindeki etkilerine değinilir.

47. Ekonomik faaliyet türlerinin oransal dağılımına ilişkin verileri, ülkelerin gelişmişlik düzeyleriyle ilişkilendirerek çıkarımda bulunur.

48. Uluslararası ulaşım hatlarını bölgesel ve küresel etkileri açısından analiz eder.

49. Afetlerin oluşum nedenlerini ve özelliklerini açıklar.

50. Afetlerin dağılışları ile etkilerini ilişkilendirir.

51. Türkiye’deki afetlerin dağılışları ile etkilerini ilişkilendirir.

11. SINIF

52. Biyoçeşitliliğin oluşumu ve azalmasında etkili olan faktörleri açıklar.

53. Ekosistemi oluşturan unsurları ayırt eder.

54. Madde döngüleri ve enerji akışını ekosistemin devamlılığı açısından analiz eder.
a) Azot, karbon, su ve besin döngüleriyle enerji akışına yer verilir.
b) İnsan faaliyetlerinin karbon, azot, oksijen ve su döngülerine olan etkileri örneklendirilir.

55. Su ekosisteminin unsurlarını ve işleyişini açıklar. Su döngüsü ve dünyadaki su varlığının doğal sistemlerin işleyişi üzerindeki etkilerine değinilir.

56. Ülkelerin farklı dönemlerde izledikleri nüfus politikaları ve sonuçlarını karşılaştırır.

a) Dönemsel olarak nüfus politikalarında farklılık görülen bir ülkenin nüfus politikalarının incelenmesi sağlanır.

b) Günümüzde farklı ülkelerin izlediği nüfus politikaları karşılaştırılır.

57. Türkiye’nin nüfus politikalarını gerekçeleri açısından değerlendirir. TÜİK verilerinden hareketle Türkiye’de nüfus politikalarındaki değişimin grafik, tablo vb. kullanılarak yorumlanması sağlanır.

58. Türkiye’nin nüfus projeksiyonlarına dayalı senaryolar oluşturur. Farklı nüfus senaryolarına göre Türkiye’nin nüfus yapısına ilişkin çıkarımlara yer verilir.

59. Şehirleri fonksiyonel özellikleri açısından karşılaştırır. Tarihsel süreçte şehirlerin fonksiyonel özelliklerindeki değişimlerin küresel etkilerine yer verilir.

60. Şehirlerin küresel ve bölgesel etkilerini fonksiyonel açıdan yorumlar.

61. Türkiye’deki şehirleri fonksiyonlarına göre ayırt eder.

62. Türkiye’deki kır yerleşme tiplerini ayırt eder.

63. Doğal unsurları üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi açısından değerlendirir.

64. Beşeri unsurları üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi açısından değerlendirir.

65. Üretim, dağıtım ve tüketim sektörleri arasındaki ilişkin ekonomiye etkisi açısından değerlendirir.

66. Doğal kaynaklar ile ekonomi ilişkisini açıklar. Doğal kaynaklar sınıflandırılır.

67. Türkiye’de uygulanan ekonomi politakalarını mekânsal etkileri açısından değerlendirir. Cumhuriyet ‘ten günümüze izlenen ekonomik politikalar içinde mekansal farklılıkları gidermeye yönelik projeler ve uygulamalar ele alınır.

68. Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımından hareketle ülke ekonomisi hakkında çıkarımlarda bulunur.

69. Türkiye’de tarım sektörünün özellikler ni açıklar.

a) Tarım, hayvancılık, ormancılık ve balıkçılıkla ilgili temel kavramlara yer verilir.

b) Türkiye ‘de tarımsal üretimi etkileyen faktörlere yer verilir.

70. Tarımın Türkiye ekonomisindeki yerini açıklar.

a) Türkiye ‘de yetiştirilen başlıca tarımsal ürünlerin dağılışına yer verilir.

b) Ülkelerin, tarımsal üretimdeki yeterliğinin önemine yer verilir.

71. Türkiye’nin madenleri ve enerji kaynaklarının dağılışını açıklar.

a) Madenlerin ve enerji kaynaklarının başlıca özelliklerine (rezerv, kullanım alanları vb) yer verilir.

b) Madenlerin ve enerji kaynaklarının dağılışının harita üzerinden gösterilmesi sağlanır.

72. Türkiye’nin maden ve enerji kaynaklarının etkin kullanımını ülke ekonomisine katkısı açısından değerlendirir.

73. Türkiye’de sanayi sektörünün özelliklerini açıklar.

a) Türkiye’de sanayiyi etkileyen faktörlere yer verilir.

b) Türkiye’de sanayi sektörünün dağılışına yer verilir.

74. Türkiye sanayisini, ülke ekonomisindeki yeri açısından analiz eder.

75. Farklı kültürel bölgelerin yeryüzünde yayılışına etki eden faktörleri açıklar.
a) Kültürü oluşturan unsurlara yer verilir.
b) Kültürel çeşitliliğin önemine değinilerek farklı kültürlere karşı saygılın olmanın gerekliliği vurgulanır.

76. Türk kültürünün yayılış alanlarını bölgesel özellikler açısından analiz eder. Türk kültürünün doğuşu, gelişimi ve özellikleri mekanla ilişkilendirilerek verilir.

77. Türkiye’nin tarih boyunca medeniyetler merkezi olmasını konumu açısından değerlendirir.

78. Ülkeler ve bölgeler arasındaki ticaret ile ham madde, üretim ve pazar alanlarını ilişkilendirir. Dünya üzerindeki önemli ham madde, üretim ve pazar alanlarının oluşumunda etkili olan faktörler ile bu alanlar arasındaki ilişkiye yer verilir.

79. Ülkeler arası etkileşimde turizm faaliyetlerinin rolünü açıklar.

80. Sanayileşmiş bir ülkeyi sanayileşme süreçleri açısından değerlendirir.

81. Farklı gelişmişlik düzeylerine sahip ülkelerin tarım-ekonomi ilişkisini analiz eder.

82. Bölgesel ve küresel ölçekteki örgütleri etki alanları açısından değerlendirir. BM, AB ve NATO gibi siyasi, askeri, ekonomik örgütler ve çevre örgütleri verilir.

83. Çevre sorunlarını oluşum sebeplerine göre sınıflandırır.

84. Madenlerin ve enerji kaynaklarının çevre üzerindeki etkilerin örneklerle açıklar. Madenlerin ve enerji kaynaklarının üretimi, dağıtımı ve tüketimindeki etkilerine yer verilir.

85. Yenilenemeyen kaynakların kullanımını tükenebilirlik ve alternatif kaynaklar açısından analiz eder.O

86. Arazi kullanımına ilişkin farklı uygulamaları çevre üzerindeki etkileri açısından değerlendirir.

87. Çevre sorunlarının oluşum ve yayılma süreçlerini küresel etkileri açısından analiz eder. a) Çevre ve insan sağlığı açısından atıklardan korunma yöntemlerine yer verilir. b) Teknolojik değişimlerin çevresel sonuçları ve insana etkilerine örnekler üzerinden değinilir.

88. Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını geri dönüşüm stratejileri açısından değerlendirir.

12. SINIF

89. Doğa olaylarının ekstrem durumlarını ve etkilerini açıklar.

90. Doğal sistemlerdeki değişimlerle ilgili geleceğe yönelik çıkarımlarda bulunur.

a) Gelecekte, doğal sistemlerdeki değişimlerin canlı yaşam lazerinde ki olası sonuçlarına vurgu yapılır.

b) Çölleşme ve çölleşmeye karşı alınması gereken önlemler üzerinde durulur.

c) Kyoto Protokolü ‘ne değinilir.

91. Bir bölgedeki baskın ekonomik faaliyet türünü sosyal ve kültürel hayata etkileri açısından analiz eder.

Tarım, sanayi, hizmet gibi ekonomik faaliyetlerin, sosyal ve kültürel yaşama olan etkilerine yer verilir.

92. Şehirleşme, göç ve sanayileşme ilişkisini toplumsal etkileri açısından yorumlar.

93. Nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetlerde gelecekte olabilecek değişimlerle ilgili çıkarımlarda bulunur.

Teknolojik değişimler ve doğa ilişkisine ait örneklerden yararlanılarak doğa ve uzayın kullanımına ait değerlendirmelere yer verilir.

94. Ülkemizdeki işlevsel bölgeleri özelliklerine göre analiz eder.

a) İşlevsel bölgenin tanımına ve hangi kriterlere göre belirlendiğine yer verilir.

b) İşlevsel bölgelerin oluşturulma gerekçelerine yer verilir.

c) Türkiye İstatistik Kurumu, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Müdürlüğü, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüklerine ait işlevsel bölge örneklerine yer verilir.

95. Türkiye’deki bölgesel kalkınma projelerini ekonomik, sosyal ve kültürel etkileri açısından değerlendirir. Kalkınma projelerinin gerekçeleri üzerinde durulur.

96. Hizmet sektörünün Türkiye’nin ekonomik kalkınmasıyla olan ilişkisini açıklar. Ulaşım, ticaret ve turizm sektörlerine vurgu yapılır.

97. Ulaşım sisteminin gelişiminde etkili olan faktörleri açıklar.

98. Ulaşım ağları ile yerleşme ve ekonomik faaliyetleri arasında ilişki kurar.

99. Türkiye’deki ulaşım sisteminin gelişim sürecini açıklar. İstatistiki verilerden yararlanarak ulaşım sistemindeki gelişmelerin ülkemiz için önemine vurgu yapılır.

100. Dünya ticaret merkezleri ve ağlarını küresel ekonomideki yerleri açısından analiz eder.

Avrupa Birliği, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi, Güney Ortak Pazarı ve Uzak Doğu Ticaret Bölgesi ‘ne yer verilir.

101. Türkiye’deki ticaret merkezlerinin ticarete konu olan ürünlere ve akış yönlerine etkilerini açıklar. Ticaret uygulamalarına yer verilerek e-ticarette siber güvenliğin önemine vurgu yapılır.

102. Tarihi ticaret yollarını Türkiye’nin konumu açısından değerlendirir. İpek ve baharat yollarına yer verilir.

103. Türkiye’nin dış ticaretini ve dünya pazarlarındaki yerini ticarete konu olan ürünler açısından analiz eder. Ticarete konu olan ürünler ve ticaretin Türkiye ekonomisindeki önemi vurgulanır.

104. Türkiye’deki doğal ve kültürel sembollerin mekânla ilişkisini açıklar.

a) Türkiye’deki doğal ve kültürel sembollerin mekân algısına olan etkisine yer verilir.

b) Türkiye ‘nin dünya miras listesinde yer alan doğal varlıklar ile şehirleri sembolize eden doğal ve kültürel değerlere yer verilir.

c) Coğrafi işaret kavramı ve Türkiye ‘deki örneklerine yer verilir.

105. Türkiye’nin turizm potansiyelini ve varlıklarını açıklar.

106. Türkiye’nin turizm politikalarını çevresel, kültürel ve ekonomik etkileri açısından değerlendirir.

107. Turizmin Türkiye ekonomisindeki yerini değerlendirir. Türkiye’nin turizmdeki yeri diğer ülkelerle karşılaştırılarak verilir.

108. Kıtaların ve okyanusların konumsal önemindeki değişimi örneklerle açıklar.
a) Tarihsel süreçte kıtaların ve okyanusların konumsal önemini etkileyen faktörlere ve değişimine yer verilir.
b) Coğrafi keşiflerle birlikte sömürgeciliğe de yer verilir.

Ülkelerin konumunun bölgesel ve küresel etkilerini değerlendirir.

109. Ülkelerin konumunun bölgesel ve küresel etkilerini değerlendirir.

110. Tarihsel süreçte Türkiye’nin jeopolitik konumunu değerlendirir. Kıbrıs’ın, Türkiye’nin jeopolitik konumuna olan etkisine yer verilir.

111. Türkiye’nin içinde yer aldığı jeopolilik bölgelerle olan ilişkisini açıklar. Ülkemizin bölgesel ve küresel bağlantılar açısından önemli bir ıdaşim merkezi olduğu vurgulanır.

112. Türk kültür bölgeleri ve ülkemiz arasındaki tarihî ve kültürel bağları açıklar. Kültür havzamızı oluşturan Türkistan, Kafkasya, Balkanlar, Ortadoğu ve Kuzey Afrika ile ülkemiz arasındaki tarihî ve kültürel etkileşime yer verilir.

113. Teknolojik gelişmelerin, bölgeler ve ülkeler arası kültürel ve ekonomik etkileşimdeki rolünü açıklar.

114. Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin belirlenmesinde etkili olan faktörleri açıklar. Ülkelerin gelişiminde inovasyon, girişimcilik ve dijitalleşmenin önemine vurgu yapılır.

115. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik özelliklerini karşılaştırır.
a) Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin farklı gelişmişliklerinin nedenleri üzerinde durulur.
b) Gayri Safı Millî Hasıla ve İnsani Gelişme Endeksi gibi gelişmişlik ölçütlerinden yararlanılır.

116. Ülkelerin bölgesel ve küresel ilişkilerini doğal kaynak potansiyeli açısından değerlendirir. Doğal kaynaklar üzerinde, küresel güçlerin ekonomik ve siyasi etkilerine de yer verilir.

117. Dünyadaki başlıca enerji nakil hatlarının bölge ve ülkelere etkisini açıklar. Türkiye’nin enerji koridoru olma özelliğine değinilir.

118. Ülkeler arasında sorun oluşturan mekânsal unsurları günümüz çatışma alanlarıyla ilişkilendirir. Sınır aşan sular sorunu dünyadan ve Türkiye’den örneklerle ele alınır.

119. Doğal çevrenin sınırlılığını açıklar.
a) Beslenme halkası ve taşıma kapasitesi kavramları üzerinde durulur.
b) Sınırlı kaynak, tükenebilirlik, aşırı baskı, çevre sorunu ve doğayla uyumlu kalkınma (sürdürülebilir kalkınma) kavramlarının ilişkilendirilmesi sağlanır.

120. Farklı gelişmişlik düzeyine sahip ülkelerin çevre sorunlarının önlenmesine yönelik politika ve uygulamalarını karşılaştırır. Çevre sorunlarının önlenmesinde insana düşen sorumluluk ve duyarlılığa vurgu yapılır.

121. Çevresel örgüt ve anlaşmaların çevre yönetimi ve korunmasına etkilerini açıklar.

122. Ortak doğal ve kültürel mirasa yönelik tehditleri açıklar. Doğal ve kültürel mirasa yönelik tehditlere karşı duyarlı olmanın önemine vurgu yapılır.


Leave A Reply