Yüksek Mahkemeler ve Özellikleri

0

Yüksek Mahkemeler hangileridir ve özellikleri nelerdir? Yüksek Mahkemelerin görev ve yetkileri hakkında bilgi.

Advertisement

ANAYASA MAHKEMESİ

Anayasa Mahkemesinin Görev ve yetkileri şunlardır;

1. Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler.

2. Anayasa Mahkemesi ; Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler. Ancak, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz.

3. Anayasa Mahkemesi

Advertisement

• Cumhurbaşkanını,

• Bakanlar Kurulu üyelerini,

• Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek idare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, başsavcılarını, Cumhuriyet başsavcı vekilini,

• Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar. Yüce Divanda, savcılık görevini Cumhuriyet başsavcısı veya Cumhuriyet başsavcı vekili yapar. Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatıyla çalışırken, yürürlükteki kanunlara göre duruşma yapar ve hüküm verir.

4. Uyuşmazlık Mahkemesine Başkanlık edecek üyeyi kendi üyeleri arasından görevlendirmek; (dikkat edin sadece başkanını belirliyor. üyelerini seçmiyor)

Advertisement

5. Siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun denetimini yapmak;

6. Siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak;

7. Anayasa Mahkemesi, Anayasa ile verilen diğer görevleri de yerine getirir.

Anayasa Mahkemesinin Çalışma Usulü ve Kararları

Anayasa Mahkemesi iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışır. Bölümler, başkan vekili başkanlığında dört üye ile toplanır. Genel Kurul, mahkeme başkanının veya başkanın belirleyeceği başkan vekilinin başkanlığında en az on iki üye ile toplanır. Bölümler ve Genel Kurul kararlarını salt çoğunlukla alır. Bireysel başvurular da kabul edilebilirlik incelemesi için komisyon oluşturulabilir.

Advertisement

Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalar dışında kalan işleri dosya üzerinde inceler. Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. Kanun, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararları geriye yürümez. Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.

YARGITAY

Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Yargıtay üyeleri, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili ise, Cumhurbaşkanı tarafından seçilirler.

DANIŞTAY

Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Advertisement

Danıştay üyelerinin dörtte üçü, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu; dörtte biri, Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

ASKERİ YARGITAY

Askeri Yargıtay, askeri mahkemelerden verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca, asker kişilerin kanunla gösterilen belli davalarına ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.

Askeri Yargıtay üyeleri Cumhurbaşkanınca seçilir.

ASKERİ YÜKSEK İDARE MAHKEMESİ

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin üyeleri, Cumhurbaşkanınca seçilir.

Advertisement

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar. Uyuşmazlık mahkemesi üyeleri Yargıtay, Danıştay ve Askeri Yargı üyeleri arasından gelirler.

Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.


Leave A Reply