İkinci dünya savaşı öncesi dünyadaki önemli devletlerin durumu nasıldı? Mihver ve Müttefik devletlerinin oluşması ve savaşın nedenleri.
Mihver Ve Müttefik Devletlerin Oluşması
Geniş anlamıyla Almanya ile II. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın yanında savaşa katılan italya ve Japonya’ya MİHVER DEVLETLER adı verilir. 1936’da Nazi Almanyası ile Faşist İtalya arasında kurulan birlikten sonra ortaya çıkmıştır.
Almanya ve İtalya’nın izlemiş oldukları yayılma ve saldırgan politikaya karşı biraraya gelen ingiltere, Fransa, ABD ve SSCB’nin oluşturmuş oldukları grup sonrasında da MÜTTEFİK DEVLETLER ortaya çıkmıştır.
I. Dünya ile II. Dünya Savaşları arasında Avrupa’da meydana gelen gelişmeler II. Dünya Savaşı’na ortam hazırlamıştır.
Bu nedenle savaş öncesinde devletlerin genel durumuna kısaca değinmek gerekmektedir.
Almanya
I. Dünya Savaşı’nın mağluplarından olan Almanya, savaş sonrası İtilaf Devletleri ile şartlan çok ağır olan “Versay Antlaşması”nı imzalamıştır.
Almanya, Uzakdoğu’daki sömürgelerini Japonya’ya, Afrika’daki sömürgelerini ingiltere ve Fransa-ya’ya bırakmış, Avrupa’da ise Alsas – Loren Bölge-si’ni Fransa’ya bırakmış, ayrıca topraklarının bir bölümü de Belçika, Çekoslovakya, Polonya ve Litvanya arasında paylaşılmıştı. Avrupa siyasetinde de artık Almanya’nın etkinliği tamamen kaybolmuştu.
Sovyet Rusya
I. Dünya Savaşı devam ederken “Bolşevik İhtilali” nedeniyle savaştığı devletlerle Brest – Litovvsk Antlaşması’nı imzalayarak savaştan çekilmişti. Sosyalist rejimin Sovyet Rusya’da yerleşmesinden sonra etrafındaki yeni kurulan devletleri de işgal ederek Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ni oluşturmuş ve dünya barışını tehdit edecek derecede büyük bir silahlanma yarışını başlatmıştı.
ABD
I. Dünya Savaşı’nın galiplerinden biri olarak, Avrupa devletlerinden farklı bir politika izlemeye başlamış, İngiltere ve Fransa’nın siyasi etkinliğini kırmak için VVİlson İlkeleri’ni yayınlamış ve bu ilkeler doğrultusunda Milletler Cemiyeti’nin kurulmasını sağlamıştır.
ABD’yi dünya siyasetinde en etkili devlet yapmayı amaçlayan bu ilkelere Avrupalı devletler pek uymamışlar, kurulan Milletler Cemiyeti’ni de kendi çıkarlarına hizmet eden bir kuruluş haline getirmişlerdir. Avrupalı devletlerin sömürgeci politikalarına devam etmeleri ve tüm bu gelişmeler ABD’yi Avrupa siyasetinden uzaklaştırarak yalnızlığa itmiştir.
İngiltere
I. Dünya Savaşı’nın galiplerindendi. Sadece Avrupa’da değil, tüm dünyada en etkili güç olma amacındaydı. Bu amaç doğrultusunda diğer galip devletlerden ABD ve Fransa ile ilişkilerine çok dikkat ediyor ve kendi açısından ihtiyatlı davranmaya özen gösteriyordu.
Fransa
ingiltere ve ABD’nin yanında I. Dünya Savaşı’nın galip devletlerindendi. Afrika ve Ortadoğu’da yeni sömürgeler elde etmiş Alsas – Loren Bölgesi’ni Almanya’nın elinden almıştı. İngiltere’den sonra Avrupa siyasetinde ve dünyada ikinci devlet olma yolunda ilerlemeye devam ediyordu.
İtalya
I. Dünya Savaşı’ndan galip devlet olarak çıkmasına rağmen, Paris Barış Konferansı’nda müttefikleri tarafından dışlanınca farklı bir politika izlemeye başlamıştı. Bu süreç içerisinde yönetime gelen Faşist lider Mussolini, eski Roma mirasına sahip çıkarak Afrika ve Akdeniz’de yayılma siyaseti izlemeye başladı.
Japonya
Savaşın galip devletlerindendir. Uzakdoğu’daki güçlenme isteği devam ediyordu. Bu amaçla saldırgan bir politika izlemeye başladı ve Almanya ile yakınlık kurmaya özen gösterdi.
Avusturya ve Macaristan
I. Dünya Savaşı’nın mağlup devletlerindendi. İtilaf Devletleri ile Saint Germain ve Trianon Antlaşmalarımı imzalamıştı. Bu antlaşmalarla Avusturya – Macaristan toprakları üzerinde beş yeni devlet kurulmuştu.
(Avusturya, Macaristan, Çekoslovakya, Polonya ve Yugoslavya) Avusturya’nın Almanya ve Macaristan ile birleşmesi yasaklanmıştı.
Türkiye
I. Dünya Savaşı sonrası İtilaf Devletleri’nin işgallerine maruz kalan Osmanlı Devleti yıkılmış, Ulusal Bağımsızlık Savaşı verilerek Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu. Türkiye bölgesinde barışçıl bir politika izlemeye başlamış ayrıca birçok uluslararası Pakta üye olmuştu.
Savaşın Nedenleri;
* Faşist bir rejim kuran İtalya lideri Mussolini’nin Akdeniz ve Orta Afrika’da genişleme politikaları izlemesi
* Almanya’nın, Versay Antlaşması ile sömürgelerini kaybedip Avrupa siyasetinden düşmesi üzerine Nazi lideri Hitler’in Almanya’nın kaybettiklerini geri almak için hızla silahlanmaya başlaması, (temel neden)
* Japonya’nın Çin’e ait olan Mançurya Bölgesi’ne girerek Uzakdoğu’da saldırgan bir tutum izlemesi ve bu tutumun ABD ve ingiltere’nin çıkarlarıyla çatışması
* Sovyetler Birliği’nin Brest – Litovvsk Antlaşmasıyla kaybettiği toprakları geri almak istemesi
* I. Dünya Savaşı’ndan sonra yenilen devletlerle imzalanan barış antlaşmalarının çok ağır şartlar taşıması (özellikle Almanya ile imzalanan Versay Antlaşması)
* ingiltere’nin ekonomik etkinliğini devam ettirmek için denizlerdeki üstünlüğünü korumaya çalışması
Savaş Öncesindeki Saldırgan Tutumlar ve Bloklaşmalar
* İtalya, 1924’de Fiyome’yi işgal etti. 1936’da Habeşistan’a saldırdı ve 1939’da Arnavutluk’a girdi.
* Japonya, Milletler Cemiyeti’nden ayrılarak Çin’e saldırdı.
* Almanya 1936’da Versay Antlaşması’yla askersiz bölge haline getirilen Ren Bölgesi’ne saldırdı.
* Almanya, 1938’de Avusturya’yı işgal etti. 1939 başlarında ise Çekoslovakya’yı işgal etti.
