Ziya Gökalp sözleri. Türk milliyetçiliğinin babası kabul edilen düşün adamı Ziya Gökalp’e ait sözlerden yazılı ve resimli seçmeler.
Türk düşünce ve edebiyat tarihinin önemli isimlerinden biri olan Ziya Gökalp, Türkçülük düşüncesinin gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Sosyolog, yazar, şair ve fikir insanı kimliğiyle tanınan Gökalp; millet, kültür, dil, eğitim, vatan ve medeniyet üzerine önemli eserler vermiştir.
Gökalp’in özellikle Türkçülük, milli kültür, Türk dili, vatan ve millet kavramları üzerine söylediği sözler, günümüzde de ilgi görmektedir. Aşağıda Ziya Gökalp’e ait çeşitli eser ve şiirlerden derlenmiş sözlerden seçmeler yer almaktadır.
Ziya Gökalp’in Anlamlı Sözleri
- Allâme, her şeyi bilen demektir; hezarfen, her şeyi yapan demektir.
- Deme bana Oğuz, Kayı, Osmanlı; Türküm, bu ad her ünvandan üstündür.
- Türk milletindenim, İslam ümmetindenim, Garb medeniyetindenim.
- Devletler, mutlaka bir milliyetin vatanı olmalıdır ki yaşayabilsin.
- Sakın “hakkım var” deme. Hak yok, vazife vardır.
- Düşünmek ve söylemek kolaydır; fakat yapmak ve özellikle başarıyla sonuçlandırmak çok güçtür.
- Başka uluslar, çağdaş uygarlığa girmek için geçmişlerinden uzaklaşmak zorundadırlar; oysa Türklerin çağdaş uygarlığa girmeleri için yalnız geçmişlerine dönüp bakmaları yeter.
- Türk’ün hem kılıcı hem de kalemi, yükseltmiş Arap’ı, Çin’i, Acem’i.
- Başka dile uymaz annenin sesi; her sözün ararsan vardır Türkçesi.
- İstanbul Türkçesi, Türk lehçelerinin en güzeli, en işlenmişi, edebiyat ve ilimce en zenginidir.
- Ulusal bilinç nerede oluşmuşsa, artık orası sömürge olma tehlikesinden sonsuza değin kurtulmuştur.
- Çünkü halk, milli kültürün canlı bir müzesidir.
- Felsefe bilime aykırı hüküm çıkarmaz.
- İnsanların duyguları gerçektir; fikirleri ise duygularına göre şekillenir.
- Bir ülkede öğretmenlere gereken değer verilmezse bilim de değerli olmaz.
- Her bugüne var bir yarın!
- Dün yalandı, yarın gerçek.
- Ulusallıkta soy sop aranmaz. Yalnız eğitimin ve ülkünün ulusal olması aranır.
- Türkleri sevmeyen bir Kürt, Kürt değildir; Kürtleri sevmeyen bir Türk de Türk değildir.
- Ruhumu ne kadar boşaltsanız, içinde biraz ümit kalır.
- Zaten erkekler sevgililerine verdikleri sözleri çabuk unuturlar.
Ziya Gökalp’ten Türkçülük ve Turan Sözleri
Ziya Gökalp’in düşünce dünyasında Türk milleti, milli kültür ve Turan ülküsü önemli bir yere sahiptir. Bu düşüncelerini şiirlerinde ve eserlerinde farklı biçimlerde dile getirmiştir.
- Turan, Türklerin oturduğu, Türkçenin konuşulduğu bütün ülkelerin tamamıdır.
- “Turan”, bütün Türk milletinin birleşmesi anlamına gelir. Türk, bir milletin adıdır. Millet, kendine özgü bir kültürü olan topluluk demektir.
- Türklük, hem mefkûrem hem de kanımdır. Sırtımdan alınmaz; çünkü kürk değildir.
- Vatan ne Türkiye’dir Türklere, ne Türkistan; vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan!
- Türk ayağı hangi yurda basmışsa baş eğdi kurda!
- Düşmanın ülkesi viran olacak, Türkiye büyüyüp “Turan” olacak.
- Salımız gönülmüş, uçtuk hülyada; dinlenmedik hiçbir tatlı rüyada. Son arzumuz budur fani dünyada: “Türk’üz, varacağız Kızılelma’ya…”
- Kızılelma yok mu? Şüphesiz vardır; fakat onun semti başka diyardır…
Ziya Gökalp’ten Vatan ve Millet Sözleri
- Devletler, mutlaka bir milliyetin vatanı olmalıdır ki yaşayabilsin.
- Bugün milliyetsever bir Türk, kendini her hareketiyle kavmine zarar vermekten korumaya ve onu yüksek bir seviyeye çıkarmaya çalışmak mecburiyetinde görür.
- Kadın yükselmezse alçalır vatan; samimi olamaz onsuz bir irfan!
- Halkın dedikodusuna bakmayınız. Vicdanlarınız sizi itham etmezse başkalarının ithamlarının hiçbir kıymeti yoktur.
- Türk milletindenim, İslam ümmetindenim, Garb medeniyetindenim.
Ziya Gökalp’ten Dil ve Kültür Sözleri
- Başka dile uymaz annenin sesi; her sözün ararsan vardır Türkçesi.
- İstanbul Türkçesi, Türk lehçelerinin en güzeli, en işlenmişi, edebiyat ve ilimce en zenginidir.
- Çünkü halk, milli kültürün canlı bir müzesidir.
- Batı medeniyetine girmeden önce, millî harsımızı arayıp bularak millî harsımızı meydana çıkarmamız gerekir.
- Ulusallıkta soy sop aranmaz. Yalnız eğitimin ve ülkünün ulusal olması aranır.
Ziya Gökalp’ten Eğitim ve Bilim Sözleri
- Felsefe bilime aykırı hüküm çıkarmaz.
- Bir ülkede öğretmenlere gereken değer verilmezse, bilim de değerli olmaz.
- İnsanların duyguları gerçektir; fikirleri ise duygularına göre şekillenir.
- Ben çocukken, bazılarına göre çok tembel, bazılarına göre ise çok çalışkandım. Okulda derslere hiç çalışmazdım. Fakat geceli gündüzlü yaptığım bir şey varsa, o da kitap okumaktı.
Ziya Gökalp’ten Şiirlerden Seçmeler
Ziya Gökalp, düşüncelerini yalnızca düzyazılarında değil, şiirlerinde de güçlü bir biçimde ifade etmiştir.
Demir sana tapar, şimşek baş eğer,
İsteme, sen yarat; görme, sen göster!
Türk yurdu uykuda ey düşman sakın!
Uyuyan ülkeye yapılmaz akın.
Tan yeri ağardı, yiğitler kalkın.
Bakın yurt ne halde, vatan nerede?
Yayların kirişi urgana dönmüş,
Şahin, yuvasında doğana dönmüş,
Türk yurdu soyulmuş soğana dönmüş,
Kılıç satır olmuş, takan nerede?
Gideyim, arayım: Kalkan nerede?
Benim dinim ne ümittir ne korku;
Allah’ıma sevdiğimden taparım!
Ne cennet ne cehennemden bir koku
Almaksızın vazifemi yaparım.
Beni cennet vâdi ile avutma,
O kalbimdir, çünkü sevgi elidir.
Cehennemin azabıyla korkutma,
Korku nedir bilmez: Gönlüm delidir.
İlk yayıldık: Beşbalığa!
Karakurum, Elmalığa,
Çin başladı zorbalığa,
Ezdi onu tokmağımız.
Türk yurdu uykuda ey düşman sakın!
Uyuyan ülkeye yapılmaz akın.
Tan yeri ağardı, yiğitler kalkın.
Bakın yurt ne halde, vatan nerede?
Gideyim arayayım: Yatan nerede?
Ziya Gökalp Sözleri ve Düşünceleri
Ziya Gökalp’in sözlerinde millet, kültür, dil, eğitim, vatan, görev ve medeniyet kavramları öne çıkar. Onun düşünceleri, özellikle Türk sosyolojisinin ve Türkçülük düşüncesinin şekillenmesinde önemli bir yere sahiptir.
Gökalp’in sözleri ve şiirleri günümüzde de Türk dili, milli kültür, tarih ve toplum üzerine yapılan tartışmalarda sıkça hatırlanmaktadır.
