Ayın özellikleri nelerdir? Ayda gündüz gece, yapısı, dolanımı, maddeler halinde Dünya’nın uydusu ayın özellikleri, ay hakkında bilgi.
Ayın Özellikleri Maddeler Halinde
AY
- Yer’in uydusu ve ona en yakın gök cismidir.
- Büyüklüğü Yer’in 50’de biri kadardır.
- Hem Yer’in çevresinde hem de kendi çevresinde dolanır. Aynı zamanda Yer’le birlikte Güneş’in çevresinde dolanır. Böylece, üç tür hareketi vardır.
- Yer çevresindeki bir dolanımını 29,5 günde tamamlar.
- Yüzeyi; kraterler, alçak düzlükler, sırtlar, çukurluklar ve sıradağlarla kaplıdır.
- Ay’daki kayaçlar, yeryüzünde bulunanlardan farklı değildir.
- Yüzeyinin engebeli oluşu nedeniyle gözlemlenen parlaklığı, evrelerine bağlı olarak değişir.
- Ay’ın yörünge düzlemi ile Yer’in yörünge düzlemi çakışık değildir. Eğer çakışık olsaydı, bir aylık zaman zarfında bir kez Güneş, bir kez Ay tutulması olurdu.
- Ay, Yer’in 1/6’sı kadar çekim gücüne sahiptir.
- İç ısısını tamamen kaybettiğinden volkanik etkinlikler görülmez.
- Yer’den, hep aynı yüzü görülür. Bunun nedeni, Yer çevresindeki dolanım süresi ile kendi çevresindeki dolanım süresinin eşit olmasıdır
- Ay’da atmosfer olmadığından meteorolojik olaylar görülmez.
Gece Gündüz Süresi
- Ayda, gece ve gündüzler yaklaşık 15’er gün sürer.
- Atmosferinin olmayışı, gece ve gündüz sürelerinin çok uzun olması nedeniyle Ay’da sıcaklık 130 °C ile -200 °C arasında değişir.
- Yer çevresindeki dolanımından dolayı Ay, her gün 50 dakika gecikmeyle doğar.
- Ay’da hava, su ve meteorolojik olaylar olmadığından yer şekillerini aşındıran dış güçler de yoktur. Bu nedenle yer şekilleri ilk oluşum şekillerini korumaktadır.
- Ay’ın, Yer’den değişik biçimlerde görülmesi durumuna Ay’ın evreleri denir. Bu evreler yeniay, ilkdördün, dolunay ve son-dördün olarak adlandırılmıştır.
Not : Takvimlerini Ayın hareketlerine göre düzenleyen (Hicrî takvimi kullanan) ülkelerde “gün”, 24 saat 50 dakika olduğundan “yıl” da 355 gün olmaktadır (Ramazan ayının her yıl 10-11 gün önceye rastlamasının nedeni budur).
Ay Tutulması:
Ay’ın Dünya gölgesine girerek kararmasıdır. Dünya ve Ay, yıldızlar gibi ışık yaymayıp, ancak Güneş ışığını yansıtırlar. Bu yüzden karanlık yanlarında koni biçiminde bir gölge oluşur. Ay, Dünya’nın bölge konisi içine girdiğinde, Güneş’ten ışık alamayacağından görülmez. Uzaydaki Dünya’ nın gölge konisi, tutulma düzlemi içinde hareket eder. Ay, yörüngesinde dolanırken tutulma düzlemi üzerinde iki kez düğüm noktalarında bulunur. Ay tutulması ancak, Dünya’nın gölge konisi içine girmesiyle ayrıca Dünya’nın gölge konisiyle Ay düğüm noktaları bölgesindeyken olur ve yalnız bir dolunay evresinde bu olay gerçekleşir. Fakat her dolunay evresinde düğüm noktaları dolayında bulunmadığından, Ay tutulması olmaz. Ay’ın bütün diski gölge konisi içindeyse tutulma tamdır, bir bölümü bu gölgeden geçerse tutulma parçalıdır.
