6 Ekim 1923 günü düşman işgalinden kurtulan İstanbul ile ilgili olarak “İstanbul’un Kurtuluşu” konulu yazımızın yer aldığı sayfamız. (Kısa bilgilerle)
İstanbul’un Kurtuluşu (6 Ekim 1923)
Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin birlikte savaştığı Almanlar yenilince Osmanlı Devleti de yenilmiş sayıldı. 30 Ekim 1918’de İtilaf Devletleri ile Osmanlı Devleti arasında yapılan Mondros Mütareke‘sine göre:
Çanakkale ve İstanbul Boğazları İtilaf Devletleri tarafından işgal edilecek, ordumuz terhis edilecek, bütün demiryolları galip devletlerin kontroluna girecekti.
Bu anlaşma uyarınca düşman donanması 13 Kasım 1918 tarihinde İstanbul önlerine geldi. Türkler bu yenilgiyi kabul etmediler. Anadolu’da Misâk-ı Millî ilân edildi.
9 Mart 1920’de düşman kuvvetleri donanmanın da desteği ile İstanbul’a asker çıkardılar. Resmi daireleri işgal ederek, birçok kişiyi öldürdüler. İstanbul halkına görülmemiş eziyet ve işkence yaptılar.
Bu arada Yunanlılar da İzmir’e ve Anadolu’ya asker çıkarmıştı. Milli Mücadele Kuvvetlerimiz 15 Mayıs 1919’da Yunanlıları Dumlupınar’da yenerek topraklarımızdan sürüp atmışlardı. Yunanlılara yardım eden İngilizler bu yenilgi üzerine Lozan‘da Türkler’le bir anlaşma masasına oturdular.
27 Temmuz 1923’te İtilaf Devlet temsilcileri ile yapılan Lozan Antlaşması’na göre işgal kuvvetleri İstanbul’u terk edeceklerdi. Bu anlaşma gereği 2 Ekim 1923’te işgal kuvvetleri İstanbul’u terk ettiler. 6 Ekim 1923’te şanlı Türk ordusu İstanbul’a girdi. Bu mutlu gün İstanbul’da her yıl bayram havası içinde kutlanır. 6 Ekim’de şehir baştan başa Türk Bayrakları ile donanır, okullarda ve şehrin çeşitli semtlerinde törenler yapılır, gece fener alayları düzenlenir ve dönemin şartlarına uygun olarak bir çok kutlama gösterisi yapılır.
İstanbul’un yeniden Türk ordusunun kontrolüne geçmesi, Millî Mücadele’nin en önemli sonuçlarından biri oldu. İşgal yılları boyunca büyük sıkıntılar yaşayan İstanbul halkı için Türk askerlerinin şehre girişi, bağımsızlığın ve millî egemenliğin yeniden tesis edildiğini gösteren tarihi bir dönüm noktasıydı. Türk birlikleri İstanbul’a girdikten sonra şehirdeki işgal dönemi sona erdi ve İstanbul yeniden Türkiye’nin yönetimine bırakıldı. Böylece Millî Mücadele’nin askerî ve siyasi açıdan elde ettiği başarılar İstanbul’da da somut biçimde ortaya çıktı.
6 Ekim 1923’te Türk ordusunun İstanbul’a girişi, İstanbul halkı tarafından büyük bir coşkuyla karşılandı. Türk bayraklarıyla süslenen şehirde halk sokaklara çıkarak askerleri sevgi gösterileriyle karşıladı. İstanbul’un kurtuluşu, yalnızca bir şehrin işgalden kurtulması olarak değil, Türkiye’nin bağımsızlık mücadelesinin zaferle sonuçlanmasının önemli sembollerinden biri olarak kabul edilir. Günümüzde 6 Ekim İstanbul’un Kurtuluşu olarak anılmakta ve İstanbul’un çeşitli noktalarında düzenlenen tören ve etkinliklerle her yıl hatırlanmaktadır.
