Isparta ilinin fiziki yapısı ve özellikleri nelerdir? Isparta’nın dağları, ovaları, gölleri, doğal yapısı ve zenginlikleri hakkında bilgi.
Isparta İlinin Fiziki Özellikleri
Yüzölçümü 8.933 km2 olan Isparta ili doğu ve kuzeydoğuda Konya, güneyde Antalya, güneybatıda Burdur, batı, kuzeybatı ve kuzeyde de Afyonkarahisar illeriyle çevrilidir.
İl toprakları çok dağlık ve engebelidir; yüzey şekilleri açısından ortası çukur bir çanağı andırır. Ortadaki çukur kesimde geniş bir çöküntü alanı yer alır. Bu çanağın kenarlarını, Antalya Körfezinin doğusundan ve batısından başlayıp giderek birbirine yaklaşan ve çöküntü alanının kuzeyinde birleşen Toroslar’a bağlı sıralar sınırlar. İldeki ovalar, dağlar arasına sıkışmış tektonik çöküntü alanlarının alüvyonlarla dolması sonucu oluşmuş, sürekli diziler biçiminde uzanmayan, genellikle küçük ve dağınık düzlükler niteliğindedir. Bu tektonik çöküntü alanındaki en çukur kesimlerin sularla dolması sonucunda çok sayıda göl oluşmuştur. Akdeniz Bölgesi’nin Isparta’yı da içine alan batı kesimindeki coğrafi birime Göller Yöresi adı bu nedenle verilmiştir.
Antalya Körfezinin doğusunda başlayıp Anadolu’nun içlerine doğru sokulan Sultan Dağları, ilin kuzeydoğusunu boydan boya engebelendirir. Isparta ile Afyonkarahisar ve Konya illeri arasındaki doğal sınırı da oluşturan bu düzenli sıralar Beyşehir Gölünün doğusunda sona erer. Kuzeydeki Topraktepe’de 2.519 m’ye kadar yükselmekle birlikte birçok noktada geçit veren dağların alçak kesimlerinde maki ve meşe topluluklarına, yüksek kesimlerinde ise kara çam, ardıç, göknar ve sedir ormanlarına rastlanır. Göller Yöresi’nin kuzeyinde Sultan Dağlarıyla birleşen Karakuş Dağları ilin kuzey ve kuzeybatı kesimini kaplar. Aynı zamanda Afyonkarahisar ile doğal sınır oluşturan bu düzenli sıraların en önemli yükseltisi Karakuş Tepesidir (1.992 m).
İlin doğu ve güneydoğu kesimini, Antalya Körfezinin doğu kıyısından başlayarak kuzeyde Beyşehir Gölünün batısına doğru uzanan dağlar engebelendirir. Güneydoğu-kuzeybatı doğrultulu bu dağlar, Beyşehir ve Eğirdir gölleri arasındaki alanı bütünüyle doldurur. Dedegöl adıyla da bilinen Dedegül Dağı (2.992 m), ilin ve Göller Yöresi’nin en yüksek noktasıdır. Anamas (Güllüce) Dağı ise 2.388 m’ye ulaşır. Bitki örtüsü bakımından Sultan Dağlarından daha zengin olan bu dağların yüksek kesimlerinde kızıl çam, kara çam, göknar, sedir ve ardıç ormanlarına rastlanır.
İlin güneybatı kesimini, Davras Dağı (2.635 m) engebelendirir. Isparta Ovasını doğu ve güneydoğudan çevreleyen Davras kütlesi. Eğirdir ve Isparta kentleriyle Kovada Gölü arasındaki alanı kaplar. Eğirdir Gölünün batıdaki geniş yayının içine Barla Dağı (2.372 m) yerleşmiştir. Barla Dağının batı uzantısı olan Kapı Dağı (2.447 m) ile Isparta-Burdur sınırını oluşturan Ak-dağ (2.271 m), öteki önemli yükseltilerdir.
İl topraklarının sularını Akdağ’m kuzey eteklerinden kaynaklanan Aksu Çayı ve kolları ile Beyşehir Gölünün batısındaki dağlardan doğan Köprü Suyu toplar. İlde bu akarsular dışında, çok sayıda göl vardır. Bunlardan başlıcaları Eğirdir Gölü, Kovada Gölü ve Isparta Gölcüğüdür. Burdur ve Beyşehir göllerinin küçük bölümleri il sınırlan içinde kalır. Kovada Gölünden çıkan gideğen üzerinde iki hidroelektrik santral kurulmuştur.
İl sınırları içindeki düzlüklerin en önemlileri Isparta ve Kuleönü ovaları ile Eğirdir Gölüne dökülen akarsuların taşıdığı alüvyonlarla oluşan Senirkent, Hoyran ve Gelendost ovalarıdır.
