New Hampshire Eyaleti’nin konumu, tarihçesi, başlıca kentleri, dağları, gölleri, iklimi, tarımı, sanayisi ve doğal kaynakları hakkında ayrıntılı bilgiler.
New Hampshire;
- Yüzölçümü: 24.097 km2.
- Başlıca kentler: Concord (merkez), Manchester, Nashua, Portsmouth.
Amerika Birleşik Devletleri’nin 13 temel eyaletinden biridir. ABD’nin kuzeydoğu eyaletlerindendir. Kuzeyden Kanada’nın Quebec, doğudan Maine Eyaleti, Atlas Okyanusu, güneyden Massachusetts, batıdan Vermont eyaletleriyle çevrilidir. Güneydoğuda dar bir kıyı şeridiyle Atlas Okyanusu’na açılır.
Buzul çağında tümüyle buzlarla kaplı olan eyalet topraklarının yüzey biçimlerinin oluşumunda buzul hareketleri önemli rol oynamıştır. O dönemin kalıntısı olan buzul gölleri, akarsu yatakları, günümüzde de göze çarpar. Kuzeye doğru yükselti artar ve dağlık alana geçilir. Güneydoğuda, arazi engebeli bir görünüm alır. Kuzeyde Beyaz Dağlar üzerinde Washington Tepesi (1.917 metre) eyaletin en yüksek noktasını oluşturur. Batıda geniş yayla düzlükleri uzanır. Başlıca ırmakların (Connecticut, Merrimack, Androscoggin) tümü Atlas Okyanusu’na dökülür. İklim oldukça soğuktur. Kışlar sert, yazlar serin ve kısa geçer. Kuzeyde 1.300 mm olan yıllık ortalama yağış tutarı, güneyde 700-800 mm’dir.
Okyanus kıyısında iklim daha ılımanlaşır. Kayalık ve dağlık arazi koşulları tarım etkinliklerini sınırladığından hayvancılık (süt ineği, sığır, koyun, domuz, at, kümes hayvanı) daha fazla gelişmiştir. Hayvan yemi, elma, mısır, patates, yetiştirilen başlıca ürünlerdir. Zengin orman kaynaklarını işleyen, ürünlerini değerlendiren endüstri gelişmiştir. Deri ve deriye bağlı ürünler, elektrikli gereçler, makine, dokuma, kâğıt ve kâğıt ürünleri, basım işleri, kereste başlıca öteki endüstri etkinlikleridir. Atlas Okyanusu kıyısındaki Portsmouth ülkenin tek limanıdır. Başlıca doğal kaynak granittir. Turizm ve ulaştırma sektörleri çok gelişmiştir. Atlas Okyanusu kıyıları, ormanlar, dağlar, göller, düzenli ve gelişmiş karayolları, otoyollar, turizm sektörünü canlı kılan temel öğelerdir. Kış aylarında dağlık alanda kış sporları ve dağcılık ilgi çeker. Eyalette 142 büyük park ve orman parkı, 1 ulusal park vardır.
Tarih:
1620’de ilk yerleşim, 1628’de ilk sürekli koloni kuruldu. 1630’da, İngiliz balıkçı ve çiftçiler, Portsmouth Limanı ve çevresinde yeni bir yerleşim alanı kurdular. 1679’da, İngiliz Kraliyet kolonisi konumu kazandı. 1741’de, Massachusetts ve New Hampshire için, içişlerinde özerk olmak koşuluyla tek vali atandı. 1776’da Büyük Britanya’ya karşı ayaklanan ve bağımsızlığını elde eden 13 koloniden biri oldu.
1788’de, Birlik Antlaşması’na imza atan 9. eyalet oldu. İç Savaş’ta (1861-1865) Birlik (Kuzey) yanında yer aldı. 1972’de gerçekleştirilen bazı değişikliklerle, günümüzde yürürlükte olan 1748 Anayasası’na göre Eyalet Parlamentosu, ikişer yıl için genel oyla seçilen 30 üyeli Senato ile 375-400 üyeyle, sınırlı Temsilciler Meclisinden oluşur. Eyalet, ABD Kongresi’nde 2 temsilci, 2 senatörle temsil edilir.
