Alemdar Mustafa Paşa kimdir? Osmanlı sadrazamlarından Alemdar Mustafa Paşa hayatı ve döneminde yaşanmış olan olaylar hakkında bilgiler
Alemdar Mustafa Paşa Kimdir?
Alemdar Mustafa Paşa (1750 – 1808), II. Mahmut devri sadrazamlarındandır. Rusçuk’ta doğmuştur. Babası Yeniçeri Hacı Hasan adında hali vakti yerinde biriydi. Mustafa 1768 Rus savaşında, henüz on sekiz yaşında olmasına rağmen büyük yararlık göstererek tanındı, «Bayraktar» ve Alemdar «Alemdar» lakaplarını Mustafa Paşa aldı. Savaştan sonra çiftliğine çekilerek ziraat ile ve hayvancılıkla uğraştı. Halkın ve yeniçerilerin arasında pek sayıldığından kısa zamanda servet ve nüfuzunu artırmıştı. Sırasıyla Hezargrad Ayanı, Rusçuk Ayanı oldu. Bir ara Nizam-ı Cedit aleyhindeki isyana yardım etti. Fakat sonradan hükümetin güvenini kazanarak Mirahor ve Kapıcıbaşı unvanlarını aldı.
III. Selim’in saltanatının sonlarına doğru, Rus ilerleyişini durdurması için kendisine vezirlikle beraber Tuna Yalısı seraskerliği verildi. Bu suretle Silistre Paşası diye de anılmaya başlandı. İlkin, aynı ocaktan yetişme olduğu için yeniçerilere çok bağlılık gösterdi. Sonradan, bunları savaşlarda yakından gördüğü için, çok bozulduklarını anladı. III. Selim’in yapmak istediği ıslahata yardım etmek için elinden geleni yaptı. Bu yüzden Selim tahttan indirilince, yeni ihtilal hükümetine karşı cephe alan Mustafa Paşa, Selim’i tekrar tahta geçirmek için, 1808 haziranında ordusu ile Edirne’ye, oradan da İstanbul’a geldi. Onun maksadını anlayan padişah IV. Mustafa derhal Selim’i öldürttü. Sarayı sarıp içeri giren Alemdar Mustafa Paşa, tahta çıkarmak istediği III. Selim’in cesediyle karşılaşınca, IV. Mustafa’yı tahttan indirip yerine II. Mahmut’u çıkardı, kendisi de sadrazam oldu.
Bütün bu olanlar yüzünden sarsılmış bulunan devletin birliğini tekrar kurmak maksadıyla, Rumeli ve Anadolu ayanları İstanbul’a çağrıldı. Kendilerinden devlete itaat edeceklerine dair söz alınarak, Sened-i İttifak denen bir anlaşma imzalandı. Bundan sonra Alemdar, yeni rejimi yerleştirmeye ve Nizam-ı Cedit’i teşkilatlandırmaya çalıştı. Fakat, duruma tamamiyle hakim olamadı. Bazı kimseler onu padişaha çekiştirmeye başladılar. Öbür taraftan Sekban-ı Cedit adıyla hazırlanan yeni askeri teşkilat da yeniçerileri kuşkulandırdı. Ulema da haklarının ellerinden alınacağı düşüncesiyle, sadrazam aleyhine döndü.
İşte Osmanlı tarihinin meşhur Alemdar Vakası denilen ihtilal böyle başladı. O gece Babıali kuşatıldı. Alemdar’ın kuvvetleri İstanbul’un muhtelif yerlerinde dağınık olduklarından imdada gelemediler. Alemdar Mustafa Paşa büyük bir cesaretle ve tek başına saatlerce savunduktan sonra, ihtilalcilerin eline düşmemek için, saklandığı barut mahzenini ateşleyerek, bir kısım ihtilalciyle beraber havaya uçtu. Önce Yedikule’ye gömülen Alemdar’ın cesedi 1911’de Ayasofya’da Zeynep Sultan bahçesine taşındı. Bugün Gülhane Parkından Sultanahmet’e doğru çıkan caddeye bundan dolayı Alemdar caddesi adı verilmiştir.
