Ahiliğin temel ilkeleri nelerdir? Ahiliğin ahlaki ilkeleri, ahilikten kovulmayı gerektiren davranışlar nelerdir, maddeler halinde.
Ahiliğin Temel İlkeleri
Ahiliğin temel ahlaki ilkelerinden bazıları şu şekilde sıralanabilir:
1. İyi huylu ve güzel ahlaklı olmak, kinden, hasetten ve gıybetten kaçınmak
2. Anlaşmada, sözünde ve sevgisinde vefalı, gözü, gönlü ve kalbi tok olmak
3. Cömert, ikram, kerem sahibi, şefkatli, merhametli, adaletli, faziletli, iffetli ve dürüst olmak
4. Alçak gönüllü olmak, büyüklük ve gururdan kaçınmak, küçüklere sevgi, büyüklere saygı göstermek
5. Hataları yüze vurmamak, ayıpları örtmek, gizlemek ve affetmek
6. Dostlarına tatlı sözlü, güler yüzlü ve güvenilir olmak
7. Gelmeyene gitmek, dost ve akrabayı ziyaret etmek, iyilik yapmak, iyiliklerini istemek
8. İyilik ve yardımları başa kakmamak, iyilik ve hayırda Hakkın (Allah’ın) hoşnutluğunu istemek
9. Hakka, hukuka uymak, hak için hakkı söylemekten korkmamak, hakkı korumak, haksızlığı önlemek
10. İnsanların işlerini içten, gönülden ve güler yüzle yapmak
11. İyi komşulukta bulunmak, komşusunun eziyetlerine ve cahilliğine sabretmek
12. Fakirlerle dostluktan, onlarla oturup kalkmaktan kaçınmamak, zenginlere, zenginliğinden dolayı saygı göstermekten kaçınmak
13. Zenginliği ile övünmemek, aza kanaat etmek, çoğa şükretmek
14. İyilerle dost olup kötülerden uzak durmak, kötü söz ve hareketlerden sakınmak, içi-dışı özü-sözü bir olmak
15. Kötülüğe ve kendini bilmezliğe iyilikle karşılık vermek, musibetlere sabır göstermek
16. Yüce Allah için sevmek, Yüce Allah için nefret etmek
17. Yaradan’dan dolayı yaratılanı hoş görmek
18. Hata ve kusurları kendinde aramak
19. Emrindekileri korumak ve gözetmek
20. Başkalarının gördüğü veya göremediği yerlerde Yüce Allah’ın emir ve yasaklarına uymak, inanç ve ibadetlerinde samimi olmak
21. Her zaman, her yerde yalnızca Yüce Allah’a sığınmak, namazı bırakmamak
22. Âlimlerle dost olup dostlara danışmak, güvenmek
23. Sır tutmak, kendisiyle paylaşılan sırları açığa vurmamak
24. Hayâ sahibi olmak, örf, adet ve törelere uymak
25. Nefsin esiri olmamak
26. Helal kazanç sahibi olmak, dünya malına ve hayatına esir olmamak
Ahilikten kovulmayı gerektiren davranışlardan bazıları şunlardır:
1. İçki içmek
2. Zina yapmak
3. Hırsızlık etmek
4. Münafıklık yapmak
5. Cimrilik etmek
6. Haset etmek, kıskanmak
7. Kin tutmak, affetmemek
8. Dedikodu ve iftira etmek
9. Sert ve merhametsiz olmak
10. Laf taşımak ve gıybet etmek
11. Sözünde durmamak, yalan söylemek
12. Hıyanet etmek, Emanete riayet etmemek
13. İnsanların ayıbını örtmeyip, açığa vurmak
14. Gururlanıp kibirlenmek, yanlış işler yapmakta ısrar etmek
