Ağartıcı nedir, ne işe yarar? Klorlu ve oksijenli ağartıcıların kimyasal özellikleri, formülleri, kullanım alanları, güvenli kullanım uyarıları ve ağartıcı çeşitleri hakkında detaylı ve anlaşılır bilgiler.
Ağartıcıların Kimyasal Özellikleri
Ağartıcı maddeler, deterjanların vazgeçilmez kimyasalları arasındadır. Bu maddelerin yanlış kullanımları yüzeyleri yıpratıp, zarar verebilir ve çamaşırların ömrünü kısaltabilir. Ağartıcılar iki genel amaç için kullanılırlar:
***Lekeleri beyazlatarak çıkarmak,
***Çamaşırları ağartmak, yani renklerini açmak.
Ağartıcı maddeler iki türdür,
a) Yükseltgeyenler,
b) İndirgeyenler.
Yükseltgeyenler, oksijenli ve klorlu ağartıcılardır. İndirgeyenler ise sodyum hidrosülfitlerdir. Ağartıcılar hem toz, hem de sıvı halde bulunabilirler. En yaygın kullanılanları klor ve oksijen bazlı olanlarıdır. Temizlik işlemlerinde başarılı olmak ve problemlerle karşılaşmamak için ağartıcıların kimyasal özelliklerinin iyi bilinmesi gerekir.
Yükseltgen Ağartıcılar
En çok bilinen ağartıcılar, klor ve oksijen içerenler olmak üzere iki çeşittir.
Klor içerenler
***Sodyum hipoklorit NaCIO
– Beyazlatıcı, parlatma ve mikrop öldürücü
– Kumaşları yıpratırlar.
– Fiyatları ucuzdur.
– Sadece beyaz renkli çamaşırlarda kullanılırlar.
Oksijen içerenler
***Sodyum perborat $latex \displaystyle NaB{{O}_{3}}.{{H}_{2}}O$ ya da $latex \displaystyle NaB{{O}_{3}}.4{{H}_{2}}O$
***Sodyum perkarbonat $latex \displaystyle 2NaC{{O}_{3}}+3{{H}_{2}}{{O}_{2}}$
– Parlatma ve mikrop öldürücü
– Kumaşları yıpratmaz.
– Her renk kumaşta kullanılabilir.
– Sadece pamuklu ve keten kumaştan üretilmiş çamaşırlarda kullanılırlar.
Çamaşır suyu, sodyum hipoklorit kimyasal adına sahip NaCIO formülü ile gösterilen bileşiğin günlük hayatımızdaki adıdır. Özellikle çamaşırlarımızın beyazlatılması ve zararlı organizmalardan temizlenmesi amacı ile kullanılır.
Çamaşır suyu (NaCIO) özellikle beyaz çamaşırlarda kullanılır
Çamaşır suları keşfedilmeden önceki dönemlerde insanların çamaşırlarını beyazlatmak için kullandıkları maddelerden biri de odun külleriydi.
Sodyum hipoklorit güçlü bir yükseltgen olarak bilinir. Bu yüzden özellikle derimizle ve gözümüzle temasından kaçınılmalıdır. Çamaşır suyu içinde bulunan oksijen renkli giysilerimizde renk verici madde olarak bulunan maddelerle tepkime verir ve onların yapısını değiştirerek yeni bağlar oluşturur. Bu yüzden beyaz renkte gözükürler.
Uyarı: Çamaşır suyunu diğer temizlik malzemeleri ile beraber kullanmak çok tehlikeli olabilmektedir. Tuz ruhu ile beraber kullanıldığında öldürücü klor gazı çıkışına sebep olur.
Amonyaklı temizlik malzemeleri ile kullanıldığında son derece zararlı kloraminleri oluşturur. Her yıl dünyada binlerce insan hatalı çamaşır suyu kullanımı yüzünden hastanelerde tedavi görmek zorunda kalmaktadır.
İndirgen ağartıcılar
indirgen ağartıcılar, yükseltgen ağartıcılardan farklı olarak lekeden oksijen absorbe ederek rengini kaybetmesine neden olurlar. En yaygın olarak kullanılan indirgen ağartıcı sodyum hidrosulfittir. Bu ağartıcı birçok boya, mürekkep ve meyve lekesini çıkarır.
