Bahai Mehmet Efendi Kimdir?

0

Bahai Mehmet Efendi Kimdir? 17. yüzyıl Osmanlı şeyhülislamlarından birisi olan Bahai Mehmet Efendi hayatı ile ilgili bilgiler.

Bahai Mehmet Efendi Kimdir?

Bahaî, BAHAYİ olarak da yazılır, tam adı mehmed bahaî (d. 1601, İstanbul – ö. 2 Ocak 1654, İstanbul), Osmanlı şeyhülislamı ve gazelleri ile tanınan divan şairi.

Advertisement

Tarihçi Hoca Sadeddin Efendi’nin torunu ve Rumeli kazaskerlerinden Abdülaziz Efendi’nin oğludur. Medrese öğrenimini bitirince amcası Şeyhülislam Mehmed Efendi’nin yanında mülazım oldu. 1619-29 arasında Davud Paşa, Mahmud Paşa ve Üsküdar Mihriban medreselerinde müderrislik yaptı. 1630-33 arasında Selanik ve Halep kadılıklarında bulundu. Halep kadısıyken IV. Murad’ın koyduğu tütün içme yasağını çiğnediği yolundaki bir ihbar üzerine Kıbrıs’a sürüldü. IV. Murad’a Niyazname adlı ünlü mesnevisini sunması üzerine bağışlanarak 1638’de İstanbul’a döndü. 1638-45 arasında Şam, Edirne, Bursa ve İstanbul kadılıklarında bulundu. 1646’da Anadolu kazaskeri, 1646 ve 1647’de de iki kez Rumeli kazaskeri oldu. Sadrazam Kara Murad Paşa’nın önerisiyle 1649’da şeyhülislamlığa getirildi. 1651’de İngiliz elçisini tutuklattığı için azledildiyse de 1652’de yeniden aynı göreve atandı ve ölümüne değin şeyhülislamlık yaptı.

Bazı kaynaklarda Mevlevi olduğu belirtilmekteyse de tasavvufa fazla eğilim göstermemiştir. Münaca’t ve na’t bölümleri bulunmayan Divan’ında dindışı konuları işleyen gazeller büyük yer tutar. Yetmiş dört şiirden oluşan Divan’ı basılmıştır. Az ve titiz yazan bir şair olan Bahaî özellikle gazel türünde çok başarılı örnekler vermiştir. Bakî ile Şeyhülislam Yahya’nın etkisinde kalan Bahaî’nin gazellerine Nailî, Neşatî, Nâbi, Nazîm gibi şairler tarafından nazireler yazılmıştır. Ziya Paşa Harabatın önsözünde Nedim’in onun açtığı yolda ilerlediğini belirtir.


Leave A Reply