Bayram nedir? Dini ve milli bayramlarımız nelerdir? Bayramlarda neler yapılır? Bayramların önemi hakkında bilgi.
Bayram; dinsel ya da ulusal önem ve değeri yüzünden toplumca kutlanan gün ya da günlerdir. Başlangıcı dinsel inanç ve törenlere dayanan bayramlar, insanlık tarihi kadar eskidir. İlkçağ toplumlarının genellikle Tanrılarına adadıkları özel törenler, ilk bayramlar olarak kabul edilir. Örneğin; eski Anadolu uygarlıkları ve eski Yunan’da düzenlenen hasat şenlikleri, Tanrıça Ar-temis adına Efes Kenti’nde düzenlenen ve bir ay sürdüğü söylenen törenler gibi. Ergenekon Destanı da, Türklerin her yıl düzenledikleri törenlerle Ergenekon’dan çıkışlarını kutladıklarından söz eder. Türklerin İslâmlığı kabul etmesinden ve Anadolu’ya yerleşmesinden sonra bu ilk bayramlar unutulmaya yüz tuttu, bazıları ise varlıklarını yerel olarak sürdürdü. Ortaçağda da bayramlar, dinsel açıdan önemi olan günleri kutlamak amacı ile düzenlenirdi.
Örneğin; Hristiyanların, İsa’nın doğumunu kutladıkları Noel, yeniden dirilişini kutladıkları Paskalya bayramları, Müslümanların Ramazan ayının sonunda kutladıkları Şeker ya da Ramazan, çok eski bir gelenek olarak Allah’a ya adak sunma geleneğinden kaynaklanan ve Büyük Bayram da denen Kurban Bayramı gibi. Ulusal bayramlar, ulus kavramının ortaya çıkışıyla birlikte görülmeye başlandı. Türklerin dinsel olmayan ilk bayramı, Osmanlılar döneminde Meşrutiyet’in (İlân-ı Hürriyet, 24 Temmuz) kutlandığı gün oldu. Cumhuriyet döneminde dinsel bayramların da kutlanması sürdürülürken ulusal açıdan önemi olan günler içinde yeni ulusal bayramlar kabul edildi. Ülkemizde resmi tatil günü olarak benimsenen günler ve ulusal bayramlar 1935 tarih 2739 sayılı yasayla düzenlendi.
Milli Bayramlar
12 Eylül 1980 Harekâtı’ndan sonra resmi tatil günlerinin sayısı azaltıldı ve kimi bayramlar kaldırıldı (27 Mayıs Hürriyet ve Anayasa Bayramı gibi) kimi bayramların ise adı değiştirildi (19 Mayıs, Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı oldu). Kimi bayramlarda ise tatil günleri yeniden düzenlendi. 1981 tarih 2429 sayılı yasaya göre ulusal bayram ve tatil günleri şunlardır: 1 Ocak, yeni yılın ilk günü olarak kutlanır (1 gün); 23 Nisan, 1920’de TBMM’nin kuruluşu “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” (1 gün, yalnız anaokulları, ilkokullar ve törene katılan kurumlar için tatil söz konusuyken 1983’te yapılan değişiklikle 23 Nisan resmi tatil sayıldı).
19 Mayıs, 1919’da Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak üzere Samsun’a ayak basışı “Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı” (1 gün). 30 Ağustos 1922’de Başkomutanlık Meydan Savaşı’nın kazanılması “Zafer Bayramı” (1 gün); 29 Ekim, 1923’te Cumhuriyetin ilanı da en büyük ulusal bayramımız “Cumhuriyet Bayramı” olarak kutlanır (1,5 gün). Cumhuriyet Bayramı, Türkiye içinde ve dışında devlet töreniyle kutlanan tek ulusal bayramdır.
15 Temmuz hain darbe kalkışması sonrası 15 Temmuz’da Milli Bayramlarımız arasına katılmıştır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü olarak tüm yurtta kutlanmaktadır.
Dini Bayramlarımız:
Şeker Bayramı Arap takvimine göre, Ramazan ayından sonra gelen Şevval ayının ilk üç gününde kutlanır. Son dönemde artık Şeker Bayramı ismi kullanılmamaktadır. Ramazan Bayramı olarak adlandırılmaktadır. Kurban Bayramı da aynı takvime göre, Zilhicce ayının 10, 11, 12, 13’üncü günlerinde, kurbanlar kesildikten sonra ve eti yoksullara dağıtılarak kutlanır.
