Pim Nedir? Çeşitleri Nelerdir? Mekanik Bağlantıların Temel Elemanına Genel Bakış

2

Pim nedir? Pim çeşitleri nelerdir? Mekanik bağlantı elemanları olan pimler, parçaları bir arada tutmak ve bağlamak için tarihsel bir perspektifte nasıl evrimleşti? Taş devrinden günümüze, farklı tipler ve kullanım alanlarıyla pimlerin önemli rolü.

pim

Çatal Pim çeşitleri

Pim, mekanikte, parçaların birbirine bağlanmasında ya da söküldükten sonra yeniden ilk konumlarını almalarının sağlanmasında kullanılan değişik biçim, kalınlık ve uzunluktaki bağlama elemanı.

Sertleştirilmiş ve duyarlılıkla biçim verilmiş olan tespit pimleri makine elemanlarının tam olarak hizalanmasında, zımba ile kalıbın iki parçasının hizada tutulmasında ve bitişik makine parçalarım yerleştirme kılavuzu olarak kullanılır.

Dişli göbeğinin yerine takılmasında ya da mil-göbek bağlantılarında konik pim kullanımı ucuz ve uygun bir yöntemdir. Bu pim, göbek ya da mil boyunca radyal olarak genişleyen konik bir deliğe geçirilir.

Çatal (yarık) pimler, vidalarda, somunların gevşemesini önlemede ve gevşek geçmeli pimlerin yuvalarında kalmalarını sağlamada kullanılır. Somunun başında, cıvatadaki radyal deliklerden biriyle hizalandırılmış radyal yarıklar bulunur. Pim deliğe gevşek olarak geçirilir ve uçlara doğru genişletilerek yuvasında tutulur. Kilitli pim ise, bir ucunda bir flanş bulunan ve öbür ucundan bir kama yardımıyla yuvasında tutulan bir bağlama elemanıdır.

Gergi pimi, yerleştirildiği delikten biraz daha büyük çaplı, yay çeliğinden yapılmış yarık bir tüptür. Pim yuvaya geçirilirken sıkıştırılır, böylece deliğin çeperlerinde bir yay basıncı oluşur ve bu da bir sürtünme yaratarak kilitlenmeyi sağlar.

Çentikli pimlerin çevresinde 120 derece ara ile açılmış eksenel kanallar bulunur. Haddeleme ya da presleme yöntemiyle açılan bu kanalların kenarı dışa doğru taşmıştır ve pim yerine çakıldığında bu kenarlar deforme olarak delik çeperlerine büyük bir kuvvetle bastırırlar. Böylece çentikli pim sağlam biçiminde yerine oturur.

Mekanikte Kullanılan Pimlerin Gelişim Tarihçesi

Pimler, mekanik bağlantı elemanları olarak birçok endüstride ve mühendislik uygulamasında kullanılan basit ancak önemli bileşenlerdir. İşlevsellikleri genellikle iki parçayı bir arada tutmak veya birbirine bağlamak olan pimlerin gelişim tarihçesi oldukça eskiye dayanmaktadır. İşte pimlerin gelişim tarihinde bazı önemli aşamalar:

  1. Taş Devri: İnsanlar ilk başlarda ağaç veya kemik gibi malzemeleri bir arada tutmak için doğal olarak oluşmuş pim benzeri elemanlar kullanmış olabilirler. Ancak, bu döneme dair somut bilgiler sınırlıdır.
  2. Metal Çağı: Bakır ve bronz gibi metallerin kullanımının yaygınlaştığı dönemlerde, pimler de metal malzemelerden yapılma eğilimine girdi. Bu dönemlerde el yapımı pimler, genellikle ahşap veya taş malzemelerle birleştirilen metal çivilerden veya iğnelerden oluşuyordu.
  3. Demir Çağı: Demirin yaygın olarak kullanılmasıyla birlikte, demirden yapılmış pimler ortaya çıktı. Demirin daha dayanıklı ve sağlam bir malzeme olması, pimlerin fonksiyonel özelliklerini artırdı.
  4. Sanayi Devrimi: 18. ve 19. yüzyılda Sanayi Devrimi ile birlikte, pim üretimi fabrikasyon süreçlere dahil oldu. Standart boyutlarda ve özelliklerde pimlerin seri üretimi mümkün hale geldi. Bu dönemdeki teknolojik ilerlemeler, pim tasarımlarını ve üretim yöntemlerini geliştirmeye olanak tanıdı.
  5. Modern Dönem: 20. yüzyılın ortalarından itibaren, endüstriyel üretim süreçlerindeki otomasyonun artması ve metal işleme teknolojilerindeki gelişmeler, daha hassas ve dayanıklı pimlerin üretilmesini sağladı. Paslanmaz çelik gibi özel malzemelerin kullanımı, pimlerin çeşitli endüstrilerde uzun ömürlü ve çeşitli uygulamalarda kullanılabilir olmasını sağladı.

Bugün, pimler geniş bir uygulama yelpazesi içinde kullanılmaktadır; otomotiv, inşaat, makineler, elektronik, mobilya ve birçok başka endüstri alanında karşımıza çıkarlar.


2 yorum

Leave A Reply