Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluğu, Selanik’teki eğitim hayatı, Şemsi Efendi Mektebi, askerî okulları ve liderliğini şekillendiren gençlik yılları hakkında bilgiler.
Mustafa Kemal’in Gençliği ve Okul Hayatı
Mustafa Kemal, 1881 yılında Selanik’te doğdu. Babasının adı Ali Rıza, annesinin adı ise Zübeyde idi. Babası, bu sırada devlet memurluğundan çekilmiş, kereste ticaretiyle uğraşıyordu.
Mustafa Kemal, daha küçük yaşta iken babası ölmüştü. Onu asıl yetiştiren, büyük bir Türk kadını olan annesi Zübeyde Hanım idi.
Mustafa Kemal ilk öğrenimini Selanik’te Şemsi Efendi Okulunda yaptı. Askerliği sevdiği için Askeri Rüştiye okuluna geçti. Çalışkanlığı ve zekâsı ile az zamanda, kendisini herkese tanıttı. Bu okula girdiği zaman adı yalnız Mustafa idi. Fakat okulun matematik öğretmeni Mustafa Efendi, onun, olağanüstü bir çocuk olduğunu anlayınca, kendisine, olgun ve yetişkin anlamına gelen Kemal adını da verdi. Bu suretle adı Mustafa Kemal oldu.
Mustafa Kemal Askeri Rüştiyeyi bitirdikten sonra Manastır’daki Askerî İdadiye (Lise) girdi. Bu okulu da bitirdikten sonra Harbiye Okuluna geçti. Arkadaşları arasında üstün bir zekâ ve kabiliyeti olduğu anlaşılınca kurmay sınıfına ayrıldı.
Mustafa Kemal, Harbiye Okulunda iken edebiyat ve matematik derslerine karşı büyük bir ilgi gösterdi. Çok güzel söz söylerdi. Askerlik işlerinde ise daha ilk anlardan itibaren olağanüstü bir başarı göstermişti. Bundan başka o devrin siyasal işleriyle de uğraşıyordu. Onun Harbiye Okulunda bulunduğu sırada, memleket Abdülhamit’in koyu istibdadı altında yönetiliyordu.
Yazı, söz, toplanma, eleştiri özgürlükleri yoktu. Hele askerler arasında bu gibi şeylerin olmamasına son derece dikkat ediliyordu. Mustafa Kemal bütün bu yasaklara rağmen, gene arkadaşları ile o günün memleket sorunlarını konuşmaktan ve her fırsatta Abdülhamit’in istibdadı aleyhinde bulunmaktan hiç çekinmiyordu. Onun için Kurmay Yüzbaşı olarak okulu bitirdiği gün, Yıldız Sarayında sorguya çekildi. Abdülhamit, Mustafa Kemal’i kendisi için tehlikeli gördüğünden, Şam’a sürdürdü (11 ocak 1905).
