Ünlü Fransız oyun yazarı Moliere’in Hastalık Hastası isimli eserinin konusu nedir? Hastalık Hastası oyununun özeti, karakterleri, hakkında bilgi.
Hastalık Hastası: Molière’in Efsanevi Komedisi
Hastalık Hastası, büyük Fransız oyun yazarı Molière (Jean-Baptiste Poquelin) tarafından yazılan, 1673 yılında sahnelenen ve 17. yüzyıl Fransa’sındaki tıp mesleğini hicveden bir komedidir. Eser, dönemin Fransız aristokrasisini, özellikle de Kral XIV. Louis’i hedef alır. Molière, oyunun ilk sahnelenişinde bizzat başrol olan Argan’ı oynamış ve ironik bir şekilde, gösteri sırasında rahatsızlanarak birkaç saat sonra hayatını kaybetmiştir. Oyun, dans, müzik ve komediyi birleştirerek hem güldürür hem de eleştirel bir mesaj sunar.
Oyunun Özeti
1. Birinci Perde: Hastalık ve Zorlama Evlilik
Argan, zengin ama hipokondriyak (hastalık hastası) bir adamdır. Oyunun açılış sahnesinde, eczacısı Mösyö Fleurant’ın kendisine sattığı bitkisel tedavilerin fiyatlarını sorgular. Argan, makbuzları incelerken, bu tedavilerin ne kadar gereksiz ve pahalı olduğunu düşünür. Ancak yine de bu sözde tedavilere bağlıdır.
Toinette, Argan’ın zeki ve eğlenceli hizmetçisidir. Aralarındaki ilişki, komedi unsurlarını güçlendirir. Toinette, Argan’ın uydurma hastalıklarına inanmaz ve onun sağlığını hafife alır. Bu sırada, Argan’ın kızı Angélique sahneye girer. Angélique, babasının ciddi hastalık takıntısından bıkmıştır ve onun, yakışıklı Cléante ile olan ilişkisini destekleyen tek kişidir.
Argan, Angélique için bir sürpriz hazırlar: Kızını doktor adayı Thomas Diafoirus ile evlendirmek istemektedir. Argan’ın amacı, bir doktor damat sayesinde sürekli tıbbi tedavi alabilmektir. Ancak Angélique, babasının bu talimatını kabul etmeyerek sahneyi terk eder.
2. Toinette ve Üvey Anne Béline’in Rolleri
Argan’ın ikinci karısı Béline, kocasının hastalıklarına şefkatle yaklaşır gibi görünse de, aslında Argan’ın servetini ele geçirmek için bir plan yapmaktadır. Béline, miras konusunda kurnaz davranır ve Argan’ı kızlarını mirastan mahrum bırakmaya ikna etmeye çalışır. Ancak, Toinette, Béline’in gerçek niyetini fark eder ve Angélique’i destekleyerek bu plana karşı mücadele etmeye karar verir.
2. İkinci Perde: Cleante’nin Planı ve Yemeğin Komedisi
İkinci perde, Cléante’nin müzik öğretmeni kılığında Argan’ın evine gelmesiyle başlar. Angélique ile baş başa konuşmak isteyen Cleante, bu kılık değiştirerek babasından izin almayı başarır. Ancak Argan, müzik öğretmenine o kadar hayran kalır ki, onu akşam yemeğine davet eder.
Akşam yemeği sırasında, Angélique ile Thomas’ın evliliği tartışılır. Thomas, fazla resmi ve sıkıcı bir karakterdir. Yemekte, yaptığı her konuşmada babasına dönerek onay alması, durumun komik bir hale gelmesine neden olur. Bu sırada Cleante ve Angélique, bir opera şarkısı seçer. Şarkının konusu, birbirinden nefret eden nişanlı bir çift hakkındadır. Argan, şarkının mesajını fark ederek Cleante’ye evi terk etmesini emreder.
Yemekten sonra, Argan, Angélique’e evlilik konusundaki baskısını artırır. Kızına, eğer Thomas ile evlenmezse onu bir manastıra kapatacağını söyler. Angélique gözyaşları içinde sahneyi terk eder. Béline ise, küçük kızları Louison’un Angélique’in penceresinden Cleante ile konuştuğunu gördüğünü iddia eder. Argan, bu duruma sinirlenir ve kızının davranışlarını daha yakından kontrol etmeye karar verir.
3. Beralde’nin Ziyareti
Bu perdede, Argan’ın kardeşi Beralde sahneye çıkar. Beralde, kardeşinin doktorlara olan bağımlılığına inanmaz ve tüm bu tedavilerin gereksiz olduğunu söyler. Ayrıca, Béline’in Argan’ı sadece parasını almak için sevdiğini ima eder. Beralde, kardeşine hayatın güzelliklerinden bahsederek dikkatini dağıtmaya çalışır.
3. Üçüncü Perde: Büyük Komplo ve Mutlu Son
1. Toinette’in Doktor Kılığına Girmesi
Toinette, Argan’a bir doktor kılığına girerek yaklaşır ve ona aldığı tedavilerin sahte olduğunu anlatır. Argan, doktorun söylediklerine inanmaya başlar ve sağlık konusundaki takıntılarını sorgulamaya başlar. Toinette, bu oyunu kullanarak Béline ve Angélique’in Argan’a olan gerçek hislerini test etmeyi önerir.
2. Béline’in Maskesinin Düşmesi
Argan, ölü taklidi yaparak Béline’in tepkisini ölçer. Béline, kocasının öldüğünü duyunca büyük bir sevinçle tepki verir. Bu, Argan için her şeyin netleştiği andır. Béline’in serveti ele geçirme planını anlayan Argan, onu evden kovar.
3. Angélique ve Cleante’in Mutlu Sonu
Toinette ve Argan aynı testi Angélique’e uygular. Angélique’in babasına olan sevgisi içtendir. Babasının vasiyetini kabul ederek Cleante’den vazgeçmeyi ve bir rahibe olmayı kabul eder. Argan, kızının sadakatine hayran kalır ve Cleante ile evlenmesine izin verir.
4. Argan’ın Doktor Olma Kararı
Beralde, Argan’ın doktor olmasını önerir. Bir doktorun, hastalıklardan uzak bir yaşam sürdüreceğini söyleyerek onu ikna eder. Argan, bu fikre bayılır ve hemen doktor olmaya karar verir. Oyun, Argan’ın doktor olarak atanması ve dans eden çingenelerle sona erer. Bazı versiyonlarda ise Argan’ın bir kalp krizi geçirerek öldüğü sahneyle oyun trajik bir şekilde biter.
Oyunun Karakterleri
- Argan: Zengin, hastalık hastası ve kontrol takıntılı baş karakter.
- Béline: Argan’ın ikinci karısı, hırslı ve manipülatif.
- Angélique: Argan’ın büyük kızı, Cleante’e âşık.
- Cléante: Angélique’in sevgilisi, kibar ve zeki.
- Louison: Argan’ın küçük kızı.
- Toinette: Zeki ve komik hizmetçi, oyunun kilit karakteri.
- Thomas Diafoirus: Sıkıcı ve resmi doktor adayı.
- Beralde: Argan’ın mantıklı ve iyi niyetli kardeşi.
Oyunun Temaları ve Hiciv
Hastalık Hastası, yalnızca güldürmekle kalmaz, aynı zamanda dönemin toplumsal eleştirilerini de ustaca işler.
- Tıp Mesleği Eleştirisi: Molière, 17. yüzyıl tıbbının gereksiz uygulamalarını ve doktorların ticari kaygılarını hicveder.
- Servet ve Manipülasyon: Béline gibi karakterler, servet için her türlü manipülasyonu yapabilecek bireyleri temsil eder.
- Kadınların Toplumdaki Yeri: Angélique’in evlilik seçimi üzerindeki kontrolü, kadınların toplumsal kısıtlamalarına ışık tutar.
- Akıl ve Mantık: Beralde’nin rolü, akılcı düşüncenin gerekliliğini ve aşırılıkların zararlı etkilerini vurgular.
Sonuç: Tiyatroda Mizah ve Eleştirinin Ustaca Birleşimi
Hastalık Hastası, Molière’in zekâsı ve eleştirel bakış açısının bir ürünüdür. Bu eser, yalnızca Fransız tiyatrosunun değil, dünya tiyatrosunun en önemli yapıtlarından biri olarak kabul edilir. Hiciv, komedi ve toplumsal eleştiriyi ustaca birleştirerek, hem güldürür hem de düşündürür. Molière’in bu eseri, tiyatroseverler için zamanın ötesinde bir başyapıt olmaya devam etmektedir
