Vatikan Nerededir? Vatikan Tarihi

0

Vatikan nerededir? Vatikan devletinin özellikleri, yönetim şekli, tarihi, tarihçesi hakkında bilgi.

vatikanVatikan; Güney Avrupa’da devlettir. Yüzölçümü 0.44 km2. Roma Kenti içinde yer alan Vatikan, dünyanın en küçük bağımsız devletidir.

Advertisement

Roma’nın batı ucundaki Tiber Irmağı’nın sağ kıyısında Tiran Denizi’ne 27 km uzaklıktadır. Katolik Kilisesi’nin yönetim merkezi ve Papa’nın yetki alanı içinde yer alır. Kendi sınırları dışındaki 13 Katolik Kilisesi ile sarayını ve Roma’nın 20 km güneydoğusunda yer alan Papa’nın yazlık sarayı Castel Gondolfo’yu içine alır. Bağımsız bir devlet olmasına karşın, Vatikan ile Roma arasında sınır ayrımı söz konusu değildir. Kabaca üçgen biçiminde bir alanı kaplayan Vatikan toprakları, alçak Vatikan Tepesi üstündedir. Vatikan Devleti’nin kuzeydoğu bölgesinde hâlâ geniş bahçeler yer alır. Ülkenin güneydoğu köşesindeki elips biçimli San Pietro Meydanı’nın kuzey ve güneyi, Bernini’nin diktiği, ortalama bir sütunun dört katı büyüklükteki üstü kapalı sütunlarla ve batı tarafını kaplayan San Pietro Bazilikası (Hristiyanlığın en büyük ve en kutsal kilisesi) ile çevrilidir. San Pietro Bazilikası ve Meydanı’nın kuzeyinde, Papalık Sarayı’nı da içine alan dörtgen biçiminde bir alan bulunur. Papalık Sarayı ise, Papa’nın dairelerinin (halka kapalıdır) yanı sıra, müzeler, galeriler, bürolar, salonlar, kiliseleri (Sistina Şapeli, vb) içerir. Hükümet Sarayı, San Pietro’ nun batısındadır. Vatikan’ın, ortaçağ ve Rönesans dönemleri surlarla çevrilidir. Yüzölçümünün yarısını, Vatikan Bahçeleri kaplar.

Ülkedeki yurttaşların çoğu (birçoğu belirli bir kiliseye bağlı olmayan rahip, rahibe ya da dinsel tarikat üyesidir. Kilisede ya da yönetim organlarında görevlidir. Genelde, burada sürekli yerleşenler yurttaş sayılır. Ancak, Katolik Kilisesi’nin kardinalleri (100-135 kadarı) Roma’da bulunmamalarına karşın, Vatikan yurttaşı kabul edilir. Halkın çoğu İtalyan’dır. Kiliseyle ilgili konularda Latince kullanılmakla birlikte, günlük konuşma dili İtalyancadır. Devletin gerek medeni hukuk, gerekse ceza hukuku alanına giren davalarla uğraşan bir yargı düzeni vardır. 100 kadar görevliden oluşan İsviçre Muhafız Alayı, Vatikan’da düzeni korumakla görevlidir. Vatikan’da bir de tutukevi bulunur. Ayrıca, meydanda, İtalyan polisleri devriye gezer. İtalya’da işlenen suçlardan sanık İtalyanları, Vatikan İtalya’ya geri verir. Turizm, gayrımenkuller (dünyanın birçok yerinde), bağışlar, başlıca gelir kaynaklarıdır. Vatikan’ın kendi para birimi, banka ve telefon sistemi, postanesi ve pulları vardır. Paralar ve pullar İtalya’dakilerle değiştirebilir. Gelir vergisi uygulanmaz. Hergün yayınlanan Obervatore Romano gazetesi, Papalık buyruklarının resmi organıdır, ingilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca ve Portekizce olarak çıkan haftalık yayınlar da vardır. Vatikan Radyosu, Latincenin yanı sıra, 30’u aşkın dilde yaym yapar.

1967’de yürürlüğe giren anayasaya göre Vatikan, yasama, yürütme ve yargı yetkilerini kendisinde toplayan Papa’ mn temsil ettiği mutlak monarşiyle yönetilen bir devlettir. Papa, Kardinaller Kurulu’nun (Önceki papalar tarafından atanırlar) 2/3 çoğunluğuyla yaşam boyu görev yapmak üzere seçilir. Papa ayrıca Roma Piskoposu ve Roma Katolik Kilisesi Başpiskoposudur. Vatikan Hükümeti, Roma Başpiskoposluğumdan ayrılır: Vatikan’ı Papa’nın atadığı bir Papalık Komisyonu yönetir. Komisyon başkanı olan Devlet Sekreteri Kardinal, Vatikan’da yönetim işlerini yürüttüğü gibi, aynı zamanda diplomatik ilişkileri de düzenleyen “dışişleri bakanı” olarak da hizmet görür.

TARİHİ: 8. yüzyıldan 19. yüzyıl ortalarına kadar, İtalya’nın (Roma’yı içeren) orta bölgesi boyunca uzanan değişik tarihlerde farklı büyüklükte ve Papalık devletleri olarak bilinen bölge, Papaların yetki alanları içindeydi. Bu devletler, 1796-1814 arasında Fransızlar tarafından işgal edildiyse de, 1815 Viyana Kongresi ile Papalık’a geri verildi. 1860’larda İtalya Birliği’nin kurulması sırasında, Papalık Devletleri’nin denetimi, zorla Papa’nın elinden alındı. 1870’te kraliyet birliklerinin Roma’ya girmesinden sonra, Papa IX. Pius, Vatikan’a çekildi ve kendisinin yeni hükümetin bir tutuklusu olduğunu açıkladı. Kendisinden sonra gelen üç Papa da aynı tutumu izledi ve “tutukevi” sınırları içinde yaşadı. 1929’da, Mussolini döneminde, Papa II. Pius bağımsızlık önerisini onayladı ve İtalya ile yapılan Laterano Antlaşması ile kendilerine tazminat verilmesi, ayrıca bağımsızlıklarının tanınması koşuluyla Papalık Devletleri konusunda daha fazla hak öne sürmekten vazgeçti. 1984’te, Papa ile İtalyan Hükümeti arasında yapılan yeni bir anlaşmayla, İtalya’daki Katolik Kilisesi’ne belirli ayrıcalıklar tanındı.

Advertisement


Leave A Reply