360 Derece Performans Değerlendirme sistemi nedir? Nasıl ve neden uygulanmaktadır? Faydaları neler olmuştur? Kullanılmalı mıdır?
Son yıllarda bazı işletmeler performans yönetim sistemlerinden ‘360 Derece Performans Değerlendirme Sistemi’ uygulanıyor. Bu şirketlerden bazıları kendi yapısına uyumlu hale getirmeden sistemi uyguladığından beklediği sonucu alamadı. Ancak çoğunluğu da sistemin beklenen yararını elde etmeyi başardı.
Performans Değerlendirme
İşe adam alma, seçme ve yerleştirme süreçlerinde uygulanan birçok gelişmiş yönteme rağmen, tüm çalışanların aynı performansı göstermeleri beklenemez. İnsan kaynakları yönetimi ve yönetim kademesi, çalışanların yetkinlik, beceri, uyum gibi özelliklerinin farklılığını izlemeli ve objektif kriterleri baz alarak bu özellikleri değerlendirmelidir.
Performans Değerlendirme, bireyin veya takımın iş performansının değerlendirilmesidir. Bu değerlendirmenin amacı, kurum veya işletmelerin hedeflerinin her seviyedeki yönetici ve çalışan tarafından ne derece anlaşıldığı ve benimsendiğinin ortaya çıkarılmasıdır. Örgütsel verimliliğin ölçülmesinde ana süreçlerin başında yer alan performans değerlendirme, tek başına bir işlem olarak görülmemeli. Çünkü performans yönetim sisteminin içinde bir basamak olarak görülmedikçe, performans değerlendirmeden şirketin gelişimi için çok da önemli sonuçlar alınamamaktadır.
360 Derece Performans Değerlendirme Nedir?
Performans yönetim sistemi, çalışanların bir dönem içinde gösterdikleri performansın ölçümü ile sınırlı değildir. Çalışanların ve örgütün gelecekte ortaya çıkabilecek potansiyel performansını belirleyerek, gerekli motivasyon ve eğitim ile bu potansiyeli yükseltmek için çaba harcar. Yani performans yönetim sistemi, mükemmel performansı destekleyen ortamın yaratılmasıdır. 360 derece olarak bilinen çağdaş performans yönetim sistemi günümüzde General Electric, AT&T;, Mobil Oil gibi birçok büyük şirkette başarıyla uygulanıyor.
Klasik performans değerlendirme yaklaşımında çalışan sadece üstü tarafından değerlendirilirken, 360 derece yaklaşımında tek taraflı değerlendirme yerine daha geniş bir grup çalışanı değerlendirir. Çalışanın performansı belirlenirken, merkezde kendisi vardır ve 360 derece ilişkiler grubu kişiyi değerlendirir. Bu yaklaşımda çalışanın sahip olması beklenilen yetkinlikler, iş arkadaşları, amiri, üstleri ve iç/dış müşteriler gibi birden fazla grup kullanılarak değerlendirilir. Özetle, çalışan kişinin, iş yaşamında etkileşim içinde bulunduğu kişilerden geri bildirim almasını sağlar. Değerlendirme sorumluluğunu tek bir kişinin üstünden alarak, klasik yöntemlerde meydana gelen hatalar azaltılır veya elimine edilir.
360 derece performans yaklaşımı mevcut sistemi sürekli olarak sorgular. Çalışanın performansı sadece üstünün gözlemlerine dayanarak değerlendirilmemekte, işinde iletişim içinde bulunduğu tüm kaynaklar değerlendirme için kullanılmaktadır.
Yararları:
– Çalışanın değerlendirilmesi bir grup tarafından yapıldığından, klasik sistemdeki gibi tek kişinin objektif olmayan ve duygusal değerlendirmesini engeller.
– Çalışanın ilişki içinde bulunduğu kişilerin, yaptığı işi nasıl algıladığını görmesini sağlar.
– Geri bildirim ile çalışanların mevcut sistem içinde nerede olduklarını görmelerini sağlar.
– Eğitim ve gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesini sağlar.
– Üstleri, çalışanların sahip olduğu kabiliyet ve beceriler hakkında daha geniş bilgi sahibi olurlar.
– Yöneticinin etkinliğinin ölçülmesini sağlar. Astları ve iş arkadaşları tarafından performansları değerlendirilen yöneticilerin gelişimi daha etkin bir şekilde izlenebilmektedir.
– Örgütün yöneticiden ne beklediğini ortaya koyar.
Çağdaş performans yönetim sistemleri sadece terfilere yol gösteren klasik anlayışı bir kenara bırakmış ve çalışanların gizli potansiyelini ortaya çıkararak hem çalışanın motivasyonunu artırmaya hem de şirketin çalışandan maksimum fayda sağlamasına yönelmiştir.
İdeal performans yönetim sistemi, performansın değerlendirilmesi ve potansiyel performansın ortaya çıkarılmasını kapsar. Değişimden kaçışın mümkün olmadığı ve 21. yüzyılın yeni ekonomisinin hakim olduğu iş hayatında çalışanların potansiyel performansları belirlenerek çalışanların gelişimi ile şirketin hedeflerine daha kolay ulaşması mümkün. 360 derece performans değerlendirmesi, organizasyonda aksaklıkların yakalanarak, tüm fonksiyonların uyumlu bir şekilde yürümesini mümkün kılıyor.
