Devşirme Sistemi Nedir?

0

Devşirme ne demektir? Devşirme sistemi nasıl işler? Osmanlı İmparatorluğu dönemi devşirme sistemi yararları ve özellikleri hakkında bilgi.

devsirmeDevşirme; Osmanlı İmparatorluğu zamanında bazı askerlik ve saray hizmetlerine ait sınıflar için seçilen Hristiyan çocuklarına, bunların seçilip toplanması işine devşirme denir. Devşirmelerin alındığı askeri sınıflara kapıkulu ocakları denirdi. Devletin temel askeri olan tımarlı sipahisi tamamen Türk aslındandı.

Advertisement

Devşirme, II. Murat zamanında çıkarılan bir kanunla düzenlendi ve geliştirildi. Önceleri yalnız Rumeli’de yapılan devşirme işi XV. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu’da da yapılmaya başlanmıştır. Müslümanlardan yalnız Bosna halkının çocukları devşirmeye alınırdı.

Devşirme, bölge bölge, ihtiyaca göre yapılırdı. Bu işle uğraşmak Yeniçeri Ağası ile Acemi Ocağı Ağası’nın göreviydi. Devşirme için bir devşirme ağası, bir de katip tayin edilirdi. Devşirmeye çıkacak ağa, elindeki fermanla, devşirme bölgesine gider, çocukları devşirmeye geldiğini tellallarla ilan ederdi. Bunun üzerine, Hristiyan çocukları, babaları, papazları ve vaftiz defterleriyle birlikte, toplantı yerine gelirler, seçme burada yapılırdı. Çok defa kırk hane başına bir çocuk hesabiyle devşirme yapılırsa da bu nispet duruma göre değişebilirdi.

Devşirme kanununa göre Hristiyan çocuklarının asilleriyle papaz çocukları, bunların da en sağlamları alınırdı. Tek oğul sahibi olanın çocuğu alınmazdı. Anası, babası ölmüş çocuklar, noksan terbiyeli ve görgüsüz olacakları düşüncesiyle, köy kahyasının oğlu da yüzü – gözü açılmış olacağı endişesiyle devşirmeye alınmazdı. Bazı hizmetler sebebiyle devşirme işinden bağışık tutulan bölgeler de vardı. Bunların devşirmeden affolunduklarına dair ellerinde fermanları olurdu. Ermenilerden pek az devşirme alınırdı.

Devşirilen çocukların tam künyesi iki ayrı deftere yazılır, bunlardan biri devşirme memurunda, diğeri de devşirme çocukları götüren sürücü de bulunurdu. Devşirilen çocuklar sürü adı verilen 100-200 kişilik kafileler halinde sürücünün gözü altında İstanbul’a gönderilirdi.

Advertisement

İstanbul’a varan devşirmeler, birkaç gün dinlendikten sonra, sünnet edilir, Müslüman olurlar, daha sonra Yeniçeri Ağası’nın teftişine çıkarılırlardı.

Devşirme sürüsü yoklamadan sonra, belirli bir süre için, Anadolu ve Rumeli’deki çiftlik sahiplerinin, Türk köylüsünün hizmetine verilir, böylece Türkçeyi, Müslüman geleneklerini iyice öğrenmeleri sağlanırdı. Bunlar daha sonra yeniden İstanbul’a gönderilerek Acemi Ocağı‘na verilirdi. Ocağa kaydedilen devşirmeye bundan sonra acemi oğlanı denirdi. Devşirme çocuklardan saraya alınanlara iç oğlanı denirdi. Bunların arasından birçok değerler çıkmış, birçokları, vezir, beylerbeyi ve sadrazam olmuştur.

Devşirme usulü XVII. yüzyıla kadar sürdü, XVIII. yüzyılın başlarına doğru yavaş yavaş bırakılmaya başlandı. Bu tarihte sadece sarayın Bostancı Ocağı için 1000 kadar devşirme verilmişti.


Leave A Reply