İpek Nasıl Elde Edilir? İpekçilik Nedir? İpekböceği Nasıl İpek Yapar?

0
Advertisement

İpekböceklerinin yapmış olduğu kozalar sayesinde ipek elde edilmesi, ipeğin özellikleri ve ipekböceği kozası, ipek yapımı, ipekçilik hakkında bilgi.

ipekböceği
Kaynak: pixabay.com

İpek Nasıl Elde Edilir?

İpek çok eski çağlardan beri insan giyiminde büyük payı olan bir maddedir. Bu maddenin işlenmesine dayanan endüstriye de, ipekçilik denir.

İpek ilk olarak Doğu’da bulunmuştur. Eski Türkler, Çinliler ipekçilikte çok ileriydiler. İpekçilik XV. yüzyılda yurdumuzda çok gelişti, XVI. yüzyıldan sonra, en yüksek derecesine ulaştı. Osmanlı imparatorluğu zamanında ülkemizin ipekçilik merkezi Bursa’ydı.

İpek ipekböceğinin kozasından elde edilir, ipekçiliğin koza yetiştirme, iplik çekme, dokumacılık gibi çeşitli işleri vardır.

Advertisement
ipek koza

Kaynak: pixabay.com

Böcekçinin, kozacının ilk işi böcek tohumlarından kurtçuklar çıkarmaktır, ipekböceği tohumlarının rengi sarıdır. Belli bir ısıda bırakılırlarsa, iki günde kızarıp çatlarlar. İçlerinden kara kara tırtılcıklar çıkar. Kozacı bunları ince dut yapraklarıyla besler. Böcek, verilen dut yaprağının cinsine göre, ufak, ya da iri koza yapar. Bunun için, tırtıllar iyi cins dut yaprağıyla beslenmelidir.

İpekböceği dut yapraklarını yedikçe, büyür. Ergin hale geldikten sonra da, kozasını örmeye başlar. Yetiştirici, böceğin rahatça koza örmesini sağlamak için, her tırtılı küçük bir hücreye koyar. Koza tamamlandıktan sonra, olduğu gibi bırakılacak olursa, böcek kelebek haline gelir, 2-3 hafta içinde de kozayı delip dışarı çıkar. Yetiştirici, bunu beklemeden, kozaları toplar; içlerindeki kurtçukları öldürmek için, ya sıcak suya atar, ya da kızgın buhara tutar. Koza, delindikten sonra, bir işe yaramaz, çünkü üzerindeki iplikler kesik kesik çıkar. Yalnız, gelecek yıla tohum almak üzere, birkaç koza ayrılıp saklanır.

İpekböcekçiliği

Kaynak: pixabay.com

Bundan sonra, kozalar, yumuşatma kazanlarında kaynatılarak, çözülmeye hazır hale getirilir. İpek telleri mancınık denen aletlerle sarılır. Sonra, gene özel aletlerle, masuralara aktarılır. Tarakların da yardımıyla, ipek ipliği bükülür. Ancak bu büküm döneminden geçtikten sonradır ki ipek iplik haline gelir. Artık dokumaya elverişli bir duruma gelmiştir.

İnsanlar ipekli kumaşlara öteden beri büyük değer vermişlerdir. Bugünkü bilginlerin incelemelerinden de, ipeklilerin sağlık bakımından yararlı kumaşlar olduğunu öğreniyoruz: Yün, ipek gibi hayvansal maddelerden yapılmış kumaşlarda vücuda terle yayılan zehirleri yok eden bir özellik vardır. Bunun için, yazın, naylon gibi yapay maddelerden yapılmış gömlekler yerine, ipekli, yünlü elbiseler giymek çok yararlıdır.

Advertisement

İpek Nedir? Sözlük Anlamı

İpek

1. İpek böceği kozaları çözülerek çıkarılan ve dokumacılıkta kullanılan çok ince, esnek ve parlak tel
“Hamam takımları hep sırma ve ipek işlemeli imiş.” – S. Birsel
2. Bu telden yapılmış
“Altın çizgili, yemyeşil ipek kravatı ne olursa olsun almalıydı. Ceketiyle asorti olacaktı.” – N. Hikmet

ipek gibi

1. çok ince, parlak ve yumuşak
2. güzel, iyi huylu

ipek ağacı

Ekvatoral bölgelerde yetişen, kerestesi ipek görünüşünde, sarı parıltılı, değerli bir mobilya ağacı, ipek gülü, gülibrişim (Periploca)

ipek baskı

1. Fotoğrafın ipek kumaş üzerine yansıtılması ve mürekkeple kâğıda bastırılması yöntemi
2. Bir lastik silindir ile uygun bir malzemenin şablon maskeye bastırılarak görüntünün bir yüzey üzerine geçirilmesi işlemi, serigrafi

Advertisement
ipek böceği

Kanatları pullu böcekler sınıfından, ördüğü kozalardan ipek elde edilen, dut yaprağı ile beslenen bir cins kelebeğin tırtılı, ibrişim kurdu (Bombyx mori)

ipek böceği kelebeği

Tırtıllarının ördüğü kozalardan ipek elde edilen kelebeklere verilen genel ad

ipek çiçeği

Semizotugillerden, güzel çiçek açan bir bitki cinsi (Portulaca grandiflora)

ipek gülü

İpek ağacı

Advertisement
ipekhane

Kozaların, ipek çilesi durumuna getirilmesi için işlendiği yer

ipek matı

Cila veya vernikle ağaç üzerinde oluşturulan, ipeği andıran yarı parlak görünüş

suni ipek

Yapay ipek
“Gönen’de vaktiyle ipekçilik almış yürümüş, derken suni ipek gelmiş, işler bozulmuş.” – B. R. Eyuboğlu

taşlanmış ipek

İpekten dokunmuş kumaşın birtakım kimyasal işlemlerden geçirilerek dayanıklı ve parlak duruma getirilmiş biçimi

Advertisement
yapay ipek

Sonradan elde edilmiş ipek, suni ipek

çamaşır ipeği

Nakış yapmakta kullanılan ipek iplik

Hint ipeği

Hindistan’da üretilen çok kıymetli bir ipek türü

Advertisement

Leave A Reply