Ahmet Mithat Efendi Kimdir?

0

Büyük Türk romancısı olan Ahmet Mithat Efendi’nin hayatı, edebi kişiliği ve eserleri ile ilgili genel bilgiler. Ahmet Mithat Efendi kimdir?

Ahmet Mithat EfendiAHMET MİTHAT EFENDİ (1844 – 1913)

Advertisement

İstanbul’da doğdu. Babasını yitirdiği için küçük yaşta çalışmak zorunda kaldı. Bol bol okuyarak kendini yetiştirdi.

Ülkeyi bir okul, kendini hâce-i evvel (ilkokul hocası) olarak niteleyen Ahmet Mithat Efendi, abece kitaplarından başlayarak, tarih, coğrafya, kimya, biyoloji, iktisat, hukuk, dil, edebiyat gibi pek çok alanda eser verdi. Tevfik Fikret onun için:

“Yalnız koca bir fem (ağız)
Dağ gibi bir âdem.”

sözlerini kullanır ki Ahmet Mithat Efendi’nin çok yazdığına, fakat eserlerinin sanat değerinin bulunmadığına işaret eder. Bu yargıda doğruluk payı vardır. Ahmet Mithat, sanat kaygısı taşımayan “halk için edebiyat” diyen biridir.

Advertisement

Ahmet Mithat’ın romanlarında yazarın varlığı daima hissedilir, çeşitli soru ve yorumlarıyla sürekli olarak okuyucuyla ilişki içindedir. Onun eserlerinde belirli tipler yüceltilir. Bu nedenle kahramanların tanıtımında tarafsız kaldığı söylenemez.

Ahmet Mithat Efendi romanları için çok kolay konu bulur, roman aracılığıyla geniş kitlelere ulaşmayı hedeflerdi. Bunun için de kolay okunan ve anlaşılan romanlar yazmıştır.

Edebiyatımızda birçok yeni yazarın yetişmesine öncülük etmiş, yaptığı eleştirilerle onlara yol göstermiştir,

İstanbul’da kendi evinde kurduğu matbaasında yazım, dizgi, düzeltme, basım, dağıtım işlerini ailesiyle birlikte gerçekleştiren Ahmet Mithat Efendi, yalnız kafasıyla değil bedeniyle de çalışan biridir.

Yaşamını yazmaya veren Ahmet Mithat’ın kırktan fazla romanı vardır. Eserlerinden bazıları şunlardır:

Öyküleri: Letâif-i Rivâyât, Kıssadan Hisse.

Advertisement

Romanları: Hasan Meiiâh, Hüseyin Feilâh, Feiâtun Bey ile Râkım Efendi, Paris’te Bir Türk, Henüz On Yedi Yaşında, Dürdâne Hanım, Yeniçeriler vb.

Gezi yazısı: Avrupa’da Bir Cevelân.

Tiyatroları: Zîbâ, Çerkeş Özdenleri.

Operet: Çengi.


Leave A Reply