Antalya Tarihi – Tarihçesi

0
Advertisement

Antalya ilinin tarihi, tarihteki yeri. Antalya’nın tarihçesi hakkında bilgi.

antalya-tarihi ANTALYA TARİHİ; Antalya’da tarih çağlarına girerken, kimlerin yaşadığı bilinmemektedir. İÖ 8. yüzyılın sonlarında Sisam Adası sömürgecileri Pamfilya’daki Side Kenti’ne yerleştiler.Side, Perge, Aspendos gibi kent adlarının yerli dillerden olması da Yunanlıların yeni kentler kurmayıp daha önce kurulmuş eski kentlere yerleştiklerini kanıtlar. Kesin olmamakla birlikte Frigler ve Lidyalıların Antalya Bölgesi’ne egemen oldukları söylenebilir. İÖ 6. yüzyılın ortalarında Persler, Pamfilya Bölgesi’ni de egemenlikleri altına aldılar. Büyük İskender İÖ 344’te Side’ye kadar ilerleyerek tüm kıyı şeridini ele geçirdi. Daha sonraki yıllarda Ptolemaioslar ve Seleukoslar arasında el değiştiren Pamfilya, İÖ 188’de yapılan Apameia Barışı ile Bergama Krallığı’na verildi. Bergama Kralı II. Attalos (İÖ 159-138) kendi adını vererek bir liman kenti olarak Attaleia Kenti’ni kurdu. İÖ 133’te Pamfilya Bölgesi, Roma İmparatorluğu sınırlarını katıldı. Ancak Romalılar Anadolu’nun Akdeniz kıyılarına başlangıçta pek önem vermediler. Bunun sonucu ortaya çıkan otorite boşluğundan yararlananlar Kilikya, Likya, Pamfilya ve Pisidya’da korsan prenslikler kurdular. Hellenistik dönemin önemli ticaret merkezi olan Side, o günlerde korsanlar için iyi bir liman ve tutsak pazarı olmuştu. Akdeniz kıyılarında korsanların güçlenmesi Roma İmparatorluğu’nun ticaretine büyük bir engel oluşturuyordu. İÖ 103’te korsanlara açılan savaş 25 yıl kadar sürdü ve Roma’nın zaferiyle sonuçlandı. Bizans döneminde ise Antalya Kenti büyük gelişme gösterdi ve 5. ve 6. yüzyıllarda önemli bir ticaret merkezi olması nedeniyle çeşitli dönemlerde İslâm akınlarına uğradı. Halife Mütevekkil’in amirali Türk kökenli Fazl bin Karin, İS 860’ta Antalya’yı denizden saldırıyla ele geçirdiyse de kent kısa bir süre sonra Bizans’a bırakıldı.

eski-antalyaKent, Malazgirt Zaferi’ni izleyen yıllarda Türklerin eline geçtiyse de Birinci Haçlı Seferi’nden yararlanan Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos kenti geri aldı (1103). Türklerin ikinci fethi de uzun ömürlü olmadı ve kent 1120’de yeniden Bizans’ın eline geçti. II. Kılıç Arslan Antalya’yı kuşattıysa da alamadı. Dördüncü Haçlı Seferi’nde Latinler İstanbul’u işgal edince Aldobrandini adlı bir Fransız Antalya’da bağımsızlığını ilan etti. Gıyasettin Keyhüsrev 1207’de Antalya’yı Anadolu Selçuklu Devleti’ne kattı, ancak 1215′ te Kıbrıslılar kenti ele geçirerek Müslüman halkı kılıçtan geçirdiler. İzzettin Keykâvus çetin bir savaştan sonra ele geçirerek kentin surlarını onarttı; limanı genişletildi. Öte yandan I. Alaattin Keykubat 1220’de Alanya’yı ele geçirerek burada ilk Türk tersanesini kurdu. Antalya ve Alanya, Anadolu Selçuklu Devleti’nin Akdeniz’deki deniz üssü durumuna getirildi. Selçuklular bu bölgeye Teke Türkmenlerini yerleştirdiler, bundan dolayı yöreye Teke-ili adı verildi. Anadolu Selçuklu Devleti’nin güçsüzleşmesi üzerine 1301’de bu devletin uç beylerinden Dündar Bey, Hamitoğulları Beyliği’ni kurdu. Dündar Bey kısa süre sonra Antalya’yı ele geçirdi ve yönetimini kardeşi Yunus Bey’e bıraktı. İlhanlıların Anadolu Valisi Timurtaş’m Dündar Bey’i öldürmesi üzerine (1314), Dündar Bey’in oğlu İshak Bey, Mısır Memlûklu Devleti’ne bağlı kalarak bölgeye sahip oldu (1327), 1361’de Kıbrıs Kralı Pierre, Antalya’yı işgal etti. Yunus Bey’in torunu Mehmet Bey 1378’de burayı geri aldı. Yıldırım Bayezit 1390’da Antalya Bölgesi’ni Osmanlı topraklarına kattı. Ankara Savaşı’ndan (1402) sonra Mehmet Bey’in oğlu Osman Bey, Karamanoğullarının yardımıyla yine Antalya’yı ele geçirmek istediyse de Osmanlı Devleti’nin Antalya Muhafızı Hamza Bey’e yenildi ve öldürüldü (1423). Osmanlı döneminde Antalya, Konya Eyaleti’ne bağlı Teke Sancağı’ nın merkeziydi. 1671’de Antalya’dan geçen Evliya Çelebi, kent hakkında geniş bilgi vermektedir.

Akdeniz’in önemli bir ticaret merkezi olan Antalya, Osmanlı döneminde güçlendirildi ve denizden gelecek saldırılara karşı önlemler alındı. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra İtalyanların ele geçirdiği Antalya, iki yıl kadar işgal altında kaldıktan sonra 1 Haziran 1921’de boşaltılmaya başlandı ve 9 Temmuz 1921’de işgalden kurtarıldı; Cumhuriyetin ilanınan sonra il merkezi oldu.

Advertisement

Leave A Reply