Atatürk’ü etkileyen yerli ve yabancı düşünürler kimlerdir? Atatürk’ü etkileyen önemli olaylar ve fikirler hakkında bilgi.
Atatürk’ü Etkileyen Yerli ve Yabancı Düşünürler – Fikirler
Atatürk’ün doğup büyüdüğü dönemde Osmanlı Devleti, Fransız ihtilali ve Sanayi Devrimi’nin yarattığı etkileri yoğun bir şekilde yaşıyordu. Fransız İhtilali’yle birlikte ortaya çıkan, eşitlik, özgürlük, milliyetçilik gibi kavramlar Osmanlı Devleti’ni de etkilemişti. Çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti özellikle Fransız ihtila-li’nin yaydığı milliyetçilik düşüncesinden olumsuz yönde etkilenmişti.
Azınlıklar ayaklanarak bir bir bağımsızlıklarını kazanıyorlardı. Osmanlı Devleti ise bu ayaklanmaları önlemek için gerek batının gerekse de ülke içindeki aydınların baskısıyla meşrutiyet yönetimini benimsemişti. Ancak, benimsenen yeni yönetim de Osmanlı Devleti içerisinde yaşanan iç karışıklıkların önlenmesinde yeterli olmamıştı.
Atatürk, Fransız ihtilali’nin yaydığı demokratik fikirleri benimsemiş ve bu fikirleri Türk milletinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanmıştır.
Atatürk’ün fikirlerinin oluşmasında aldığı eğitimlerin de önemli bir yeri vardır. Özellikle askeri okullarda tarih ve Fransızcaya duyduğu ilgi ona düşünce anlamında yeni kapılar açmıştır. Atatürk, öğrencilik yıllarında en çok dönemin Türk düşünce adamları olan Ziya Gökalp, Ömer Naci, Namık Kemal ve tarih öğretmeni Tevfik Bey’den ve şair Tevfik Fikret’ten etkilenmiştir. Bu kişilerin Atatürk’ün Türk milliyetçiliği ve bağımsızlık fikirlerinin oluşmasında önemli etkileri olmuştur.
Atatürk, yine öğrencilik yıllarında yabancı düşünürlerin eserlerini de incelemiş ve okumuştur. Özellikle Montesquieu (Monteskiyo), Jean Jack Rousseau (Jan Jak Russo) ve Voltaire (Volter) gibi Fransız Devrimi’nin büyük düşünürlerinden etkilenmiştir. Atatürkçü düşünce sistemi, Atatürk’ün yaşadığı dönemdeki olayları akılcı bir bakış açısıyla değerlendirmesi ve tarih bilinciyle yorumlanması sonucunda oluşmuştur. I. Dünya Savaşı sonunda Türk topraklarının işgal edilmesine padişah ve İstanbul Hükümeti seyirci kalmıştı. Bağımsızlığımız tehlikedeydi.
Herkesin umutsuzluğa kapıldığı ve her şeyin bittiğinin sanıldığı bir ortamda Mustafa Kemal “Ya istiklal ya ölüm” diyerek Türk milletinin bağımsızlık ve egemenlik inancını harekete geçirdi.
Atatürk bu kararı verirken gücünü daima bağımsız yaşamış büyük Türk milletinden aldı. Ona göre vatanın ve milletin kurtuluşu ancak millet egemenliğine dayalı, bağımsız yeni bir Türk devletinin kurulmasıyla mümkündü. Mustafa Kemal bu konudaki görüşünü I. TBMM’nin 24 Nisan 1920’deki oturumunu açılışında şöyle belirtmiştir: “Milletimizin kuvvetli, mesut ve istikrarlı yaşayabilmesi için devletin tamamen milli bir siyaset takip etmesi ve bu siyasetin iç teşkilatımıza tamamen uyması ve dayanması lazımdır.” işte Türk vatanının içinde bulunduğu siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel durumla yönetimin olaylar karşısındaki yetersizliği Atatürk’ün düşünce sisteminin ve fikirlerinin oluşmasına etki etmiştir.
