Azak Denizi Nerede

0

Azak Denizi nerede? Azak denizi haritası ve Azak denizi coğrafi özellikleri ile ilgili olarak genel bilgilerin yer aldığı sayfamız.

Azak Denizi HaritaAzak Denizi, Rusça azovskoye ya da azovskoe more, Azov Denizi olarak da bilinir, Atlantik Havzasına bağlı içdeniz. Rusya’nın Avrupa topraklarının güney ve Ukrayna’nın güneydoğu kıyılarında yer alır. Yüzölçümü yaklaşık 38.000 kilometrekare, en derin yeri ise 14 m’dir. Dünyanın en sığ denizidir. Büyük Don ve Kuban ırmakları ile Mius, Berda, Obitoçnaya ve Yeya gibi küçük ırmakların sularını alır. Kerç ve Taman yarımadaları ile ayrıldığı Karadeniz’e Kerç Boğazı ile bağlanır. Azak Denizi Karadeniz’e sıkı sıkıya bağlı bir jeolojik tarihe sahiptir. Orta Miyosen Bölümde (y. 16 milyon yıl önce) geniş bir havzanın parçası olarak oluştuktan sonra, Alt Pliyosen’de (y. 7 milyon yıl önce) Karadeniz Havzası ile birlikte okyanustan kopmuştur. Sonraki dönemde, birçok kez Hazar Denizi ile birleşip ayrılan Azak, Dördüncü (Kuvaterner) Dönemin başlarında (y. 2,5 milyon yıl önce) kabaca bugünkü görünümünü almıştır. Karadeniz ile Akdeniz arasındaki bağlantı (Karangats Havzası olarak bilinen kat) bu dönemin sonlarına doğru oluşmuştur.

Advertisement

Azak Denizine ılıman bir kara iklimi egemendir. Kışın kuzeydoğu ve doğudan esen rüzgârlar anakaradan soğuk hava getirir. Siklonların etkisiyle don ve çözülme olayları birbirini izler; sık sık sis görülür. Temmuz en sıcak aydır.

Azak Denizinin su düzenini karasal konum, iklim, ırmaklardan gelen sular, Karadeniz’le su değişimi ve havzada yürütülen suya dayalı etkinlikler belirler. Tatlısuyun fazla olması nedeniyle ortalama tuzluluk genellikle düşüktür. Bununla birlikte Kerç Boğazındaki su değişiminde ve ırmakların akışında ortaya çıkan değişikliklere bağlı olarak yıllara göre tuzluluk farklılıktan görülebilir. Özellikle Sivaş Gölünde tuz oranı yüksektir.

Azak Denizinde akıntılar yalnızca saat yönünün tersine olmakla birlikte, kimi zaman rüzgânn etkisiyle aksi yöne dönebilir. Irmaklardan gelen suya bağlı olarak yıldan yıla 33 cm kadar değişen ortalama su düzeyi, gelgit hareketiyle yaklaşık 5,5 m yükselebilir.

Denizin sığ olması, suyun tam kanşıp eşit oranda ısınması ve ırmaklardan gelen suyun büyük miktarlarda besin maddesi içermesi nedeniyle biyolojik üretkenlik oldukça yüksekti. Yalnız yazın, uzun durgunluk dönemlerinde, oksitlenme yoluyla dipteki oksijenin tümüyle dağılması balıkların ölmesine yol açabiliyordu. Ama günümüzde akarsuların taşıdığı zehirli atıklar yüzünden Azak Denizinde hemen her türlü yaşamın sona erdiği bildirilmektedir.

Advertisement

Ağır okyanus taşıtları çok sığ olan bazı yerlerden geçemezse de, Azak Denizinde büyük oranda mal ve yolcu taşınır. Kışın deniz yolculukları buzkıranlann yardımıyla yapılır. Belli başlı limanlar Rusya’daki Taganrog ve Yeysk ile Ukrayna’daki Idanov ve Berdyansk’tır.


Leave A Reply