Büyük İskender Kimdir?

0

Büyük İskender (3. Aleksandros) kimdir? Büyük İskender (3. Aleksandros) hayatı, biyografisi, dönemi, savaşları, başarıları hakkında bilgi.

Büyük İskenderBüyük İskender; (III. Aleksandros), Makedonya kralıdır (Makedonya, Pella/İÖ 356 – Babil İÖ 323).

Makedonya kralı II. Philippos’un (Filip) oğludur. Ünlü filozof Aristoteles’ten sanat, felsefe ve siyaset dersleri aldı (İÖ 343-340). İlk kez 16 yaşındayken devlet yönetiminde görev aldı; babası Byzantion (İstanbul) seferdeyken kral naipliği yaptı ve Thrak kabilelerinin başkaldırılarını bastırdı. Babasının Aigai’de öldürülmesi üzerine, III. Aleksandros adıyla tahta çıktı. Boyotya’ya gitti ve ayaklanmaya hazırlanan kentlerin yeniden bir araya gelmesini ve olası bir kanlı savaşı önledi. Yunanistan’da birliği (Helen Birliği) sağlayan İskender, Makedonya’ya saldırmak niyetinde olan Thrak ve Kelt kabilelerine karşı sefer açtı. Tuna Irmağı’nın karşı kıyısına geçerek Triballer, Getler ve Keltlerle savaştı. Makedonya’nın kuzeybatı komşusu İlliryalılarla savaşırken Thebai ayaklandı. Tapınaklar ve şair Pindaros’un evi dışında bütün Thebai’yi yerle bir eden İskender, halkı da köle olarak sattırdı. Başta Atina olmak üzere, ayaklanan öteki kentleri bağışladı, Makedonya’ya döndü. Perslere açacağı savaşı planladı; Küçük Asya’ya geçtikten sonra, öncelikle Batı Anadolu kıyı kentlerini ele geçirmeyi amaçladı. Makedonya ve Yunanistan’ın güvenliğini sağlamak amacıyla generali ve arkadaşı Antipatros’u Makedonya’da bıraktı. Yaklaşık 30-34 bin piyade ile 5 bini aşkın atlıdan oluşan kara ordusu ve müttefik kentlerden topladığı 160 gemilik deniz gücüyle Hellespontos’u (bugün Çanakkale Boğazı) geçerek Anadolu’ya çıktı (İÖ 334). İlion’a giderek Troya Savaşı kahramanlarına saygıda bulunduktan sonra Granikos (Biga Çayı) yöresinde Perslerle savaşa girişti ve yenilgiye uğrattı. Güneye doğru inen İskender, Lidya Satraplığı’nın merkezi Sadres’e girdi. Aralarında Ephesos (Efes) ve Smyrna’nın (İzmir) de bulunduğu Aiolia ve İonia kentleriyle Magnesia (Manisa) ve Tralles (Aydın) de karşı koymadan teslim oldular. Pers Donanması’na güvenerek İskender’e karşı koyan Miletos (Millet) Kenti kuşatıldı ve kısa sürede Makedonyalıların eline geçti. Halikarnassos (Bodrum) dışında tüm Karya kentleri İskender’e boyun eğdiler; Halikarnassos’u ise güçlü bir savaştan sonra ele geçiren kral, tüm kenti yaktı. Kışın bastırmasına karşın, Makedonya Ordusu, Likya sınırına doğru ilerlerken 30 kadar kent İskender’e teslim oldu.

İÖ 333 kışı başında Pamfilya’ya geçen İskender, Perge (Murtuna) ve Side’de (Selimiye) iyi karşılandı. Side’ye kadar bütün kıyı kesimini eline geçiren İskender, kışı geçirmek üzere Frigya’ya giderken dağlık alanda kurulu Termessos’u (Güllük) kuşattıysa da doğal kale durumundaki kentin alınmasının güçlüğü karşısında kuşatmayı kaldırdı, Frigya Krallığı’nın başkenti Gordion’a (Yassıhöyük) geldi. İÖ 333 ilkbaharında Ankyra’dan (Ankara) hareket eden Makedonya Ordusu, Kappadokya’nın bir bölümünü ele geçirdi. Kilikya kapılarını (Gülek Boğazı) geçen İskender, İssos’ta ilk kez Pers Kralı III. Darius’un komutasındaki orduyla çarpıştı. İskender’in kendi üzerine yürüdüğünü anlayan Darius, savaş alanından kaçtı. Dağılan Pers Ordusu geri çekildi. Savaş alanı yakınında İskender, Alexandria (İskenderun) Kenti’ni kurdu. Darius’un barış önerisini geri çevirdiği gibi, Damaskos’taki (Şam) hazinesine de el koydu. Makedonya’ dan yola çıktığından bu yana sürekli para sıkıntısı çeken İskender’in İssos Savaşı’ndan sonra para sorunu kalmadı. Mısır’ı aldıktan sonra (İÖ 332-331) Nil Deltası’nda Alexandria (İskenderiye) Kenti’ni kurdu. Tigris (Dicle) Irmağı doğusunda Gavgamela yakınında Arbela’da (Erbil) yeniden Darius ile savaştı; Pers başkentlerinden Persepolis’i gele geçirdi (İÖ 331/330). Darius’ un ölümünden sonra derslerin doğu satraplıkların (İÖ 330/327) ve İndus Irmağı’na kadar olan ülkeleri ele geçirdi. Daha sonra batıya dönerek Babilonya’ya (Babil) geldi; Arabistan seferine haznianırken sıtmadan öldü; Mısır’a getirilerek önce Memfis’de, sonra İskenderiye’de gömüldü.

İskender, krallığı süresinde Adriya Denizi’nden İndus Irmağı’na, Aral Gölü’nden Mısır’a kadar uzanan, üzerinde çok çeşitli toplumların yaşadığı topraklarda egemenlik kurdu. Askerlik alanında bir bütünlük sağlamasına karşın, ortak bir devlet örgütü kuramadıysa da ele geçirdiği topraklarda komutanları yeni krallıklar kurularak Hellenistik Çağı başlattılar.


Bir Yorum Yazmak İster misiniz?