Cayroskop (Jiroskop) Nedir? Nasıl Çalışır?

0

Cayroskop (Jiroskop) nedir? Cayroskop (Jiroskop) ne işe yarar, çalışma prensibi, hakkında bilgi.

cayroskopCayroskop (Jiroskop);ekseni çevresinde dönerken herhangi bir biçimde hareket ettirilse bile dönme ekseninin doğrultusu değişmeyen araçtır. Dünyanın ekseni çevresinde döndüğünü göstermek amacıyla Foucault tarafından icat edildi (1852).

Advertisement

Kendi ekseni çevresinde yüksek hızla dönebilen madeni bir tekerlek (volan) ve onu taşıyan iki dairesel kadrandan oluşur. Bu iki kadran birbirine dik doğrultularda hareket edebilir, böylece volanın ekseni uzayda her konumu alabilir. Cayroskobun iki önemli özelliği vardır. İlki cayroskobik eylemsizliktir. Hareket halindeki cayroskop “Wo” açısal hızıyla Jo x Wo kinetik momentine sahiptir. (Jo: cayroskop eylemsizlik momenti). Bu kinetik moment vektörü, volan ekseni doğrultusundadır ve sisteme etki eden güçlerin (cayroskop ağırlığı, yüzey tepkisi) sıfır olmasından dolayı sürekli aynı doğrultu ve değere sahiptir. Böylece sisteme etki eden kinetik moment vektör nedeniyle araç sürekli aynı doğrultuda, volan ekseni doğrultusunda kalır. Bu özellik deniz ve hava araçlarının otomatik pilot sistemi (cayropilot) ile sürekli aynı yönde hareket edebilmesinde ve cayroskobik pusulalarda kullanılır. Cayroskobun bir başka özelliği de volan ekseni yatay düzleme eğik bir konumdayken volan, dönmeye başladığında volan ekseninin de koni çizerek dönmeye başlamasıdır. Bu olayın izlenmesinin nedeni sistemin ağırlığı ve yüzey tepkisinin bir moment kolu oluşturarak dönmeye neden olmasıdır. Bundan yararlanılarak kendi ekseni çevresinde hızlı bir dönme hareketi yapan büyük araçların yapımında yararlanılır.


Leave A Reply