Enerji tasarrufu nedir, neden önemlidir? Enerji tasarrufu Haftasının anlam ve önemini anlatan Enerji Tasarrufu Haftası ile ilgili yazı / kompozisyon
Günümüzde ulusların en önemli sorunlarından biri de enerji ihtiyacı ve buna bağlı olarak boy gösteren bir dizi uygulamalardır. Nüfusu hızla çoğalan dünyamız insanlarının hayatları enerji ile yakından ilgili ve içiçedir. Bugüne kadar kullanılmakta olan enerji kaynakları (odun, kömür, petrol vb.) artık tükenmeye yüz tutmuştur. Bunların yerini almaya çalışan elektrik enerjisi ise yetmemektedir. Birçok ülke, özellikle gelişmekte olan ülkeler enerji sağlayabilmek için, çeşitli ekonomik zorluklara katlanma durumundadır. Bunun sonucu olarak ülkemizde de 1970’li yıllarda enerji tasarrufu kampanyası açılmış ve yeni enerji kaynakları aranmaya başlanmıştır. Yeni kaynaklardan, örneğin rüzgâr, güneş, yağmur ve deniz dalgalarından enerji elde etmek çok güç ve masraflı olmaktadır. Yalnız bu kaynaklardan güneş enerjisi ülkemiz için en uygulanabilir özellik taşıyanı olarak görülmektedir.
Enerji konusunda yapılacak en güzel davranış, şu anda elimizde bulunan kaynaklara sahip çıkmak ve bu kaynakları en iyi şekilde değerlendirmektir. Biz ülke olarak kullandığımız enerjinin büyük bir bölümünü döviz karşılığı yurt dışından alıyoruz. Hem ülke ekonomisi hem de kendi çıkarlarımız için enerjiyi yerinde ve zamanında kullanıp, harcamalıyız. Oturmadığımız odanın lâmbasını söndür-meli; bozuk muslukları tamir etmeli; ihtiyacımızdan fazla ekmek almamalı, evimizi, pencere ve kapılarımızı sıcağı dışarı bırakmayacak şekilde yapmalı; evlerimizi gereğinden fazla ısıtmamalı, özel taşıtlardan çok toplu taşıma araçlarına binmeli-yiz. Tüm bu önlemler bizi kimi zaman sınırlı davranışlar içine soksa da çağdaş dünyanın karşı karşıya bulunduğu sorunlar da dünyamızı tehlikeye sürüklemektedir.
Yurdumuzdaki akarsu kaynaklarından enerji elde etmede yeterli ölçüde faydalandığımız söylenemez. Bu konuda son yıllarda önemli çalışmalara tanık olmakla seviniyoruz. Ama en önemlisi, çok enerji kaynağına sahip olmak veya üretmek değil, elimizdeki enerjiyi tutumlu bir şekilde kullanabilmek, bu alışkanlığı kazanabilmektir. Yurdumuzda petrol kaynaklarının yetersiz oluşu nedeniyle, her yıl dışarıya sattığımız mallardan elde ettiğimiz dövizin büyük bir bölümünü petrol alımında kullanmaktayız. Eğer yurdumuzda değişik alanlarda kullanılan petrol ürünlerini verimli ve tutumlu bir şekilde kullanabilirsek, dışarıya ödediğimiz döviz de o oranda azalacak demektir. Bu durum da yurdumuzun bir an önce kalkınmasına katkıda bulunacaktır. Ne boş yere harcayacak dövizimiz, ne boş yere harcayacak enerjimiz var; ne de çağdaş uygarlığa ulaşmak için daha çok zamanımız…
Bu konuda ulus olarak kendimizi eğitmeli, enerjinin insan hayatıyla yakından ilgisi olduğunu kitlelere anlatmalı ve enerjiyi bir ulusal servet olarak değerlendirmeliyiz.
Şimdi de enerjinin ne demek olduğu ve çeşitleri konusunda bildiklerimizi tekrarlayalım:
İş yapabilme gücüne ENERJİ dendiğini hepimiz biliyoruz. Enerji çok çeşitli kaynaklardan elde edilerek çok değişik alanlarda kullanılır. İşte enerjinin elde edildiği kaynaklara göre çeşitleri şunlardır:
- İnsan gücünden elde edilen enerji,
- Hayvan gücünden elde edilen enerji,
- Çeşitli kömürlerden elde edilen enerji,
- Su kaynaklarından elde edilen enerji,
- Petrolden elde edilen enerji,
- Gazlardan elde edilen enerji,
- Güneşten elde edilen enerji.
- Sıcak su kaynaklarından elde edilen enerji.
- Rüzgâr gücünden elde edilen enerji.
Yeryüzünde yaşayan insanların tümü, ileride enerjiden yoksun kalmamak için enerji tasarrufuna önem vermektedirler. Ülkemizde de 11-17 Ocak tarihleri arasında Enerji Tasarrufu Haftası kutlanır. Enerji tasarrufunun anlam ve önemi üzerinde durulur, basın ve yayın araçları, okullar ve diğer alanlarda, yediden yetmişe her bireye enerjiyi bilinçli kullanma çağrıları yapılır. Bu konuda neler yapılması gerektiği, hangi pratik önlemlerin yararlı olacağı örneklerle açıklanır.
————————————————————————————————–
ENERJİ TASARRUFU HAFTASI
(Ocak ayının ikinci pazartesi günü başlar)
Bir cisimde bulunan ve ısı, ışık biçiminde ortaya çıkan güce enerji denir.
Gelişmenin, kalkınmanın ve çağdaşlaşmanın yolu enerjiden geçmektedir. Taşıtlar ve akla gelen her türlü makinalar enerji ile çalışmaktadır. Bu da enerji kaynaklarının çok verimli biçimde kullanılması gereğini ortaya çıkarmaktadır.
Çok pahalı olan enerji kaynakları, ülkelerin kalkınıp gelişmesinde etkin rol oynar. Geri kalmış ve kalkınmakta olan ülkelerin bu pahalı kaynaklara daha çok gereksinimi vardır.
Enerji tasarrufu denildiğinde sadece elektrik enerjisi akla gelmemelidir. Kömürden petrole, güneş enerjisinden su enerjisine, insan gücüne, nükleer enerjiye kadar bütün kaynaklan bir bütün halinde düşünerek hepsini verimli biçimde kullanmak zorundayız.
ENERJİ ÇEŞİTLERİ
Doğadaki enerji kaynakları iki ana başlıkta toplanır
1- Potansiyel (Gizli) Enerji: Bir cismin yerini ve durumunu değiştirerek elde edilir. Su enerjisi gibi.
2- Kinetik (Hareket) Enerjisi: Cisimlerin harekete geçirilmesiyle elde edilen enerjidir. Benzin bidonda durunca enerjisi aktif değildir. Bir motorun içinde yanmaya başlayınca motoru harekete geçirir. Bu sayede uçaklar ve taşıtlar hareket eder.
ENERJİ KAYNAKLARI
İnsan gücü, hayvan gücü, güneş, su, petrol, gazlar, odun-kömür, rüzgar, nükleer kaynak (Uranyum), sıcak su kaynaklarıdır.
ENERJİ TASARRUFU NASIL SAĞLANIR
- Kapı ve pencerelerimizi iyi kapamalı. Kapanmıyorsa onartmalıyız.
- Elektrikli ev aletlerini gerektiği şekilde kullanmalı.
- Sobalar üsten yakmalıyız.
- Musluklardan boşa su akıtılmamak.
- Kaloriferler havanın ısınma durumuna göre yakılmak.
- Kullanılmayan lambalar söndürülmek.
- Televizyon, müzik cihazları dinlenip, izlenilmiyorsa kapatılmalı.
ÖZLÜ SÖZLER
- Tutumlu olan muhtaç olmaz.
- Uygarlığın yolu enerjiden geçer.
- En ucuz enerji, tasarruf edilen enerjidir.
- Enerji tasarrufu yaşantımızın bir alışkanlığı olmalıdır.
