Sünger Nasıl Bir Hayvandır? Çeşitleri, Özellikleri, Doğal ve Yapay Süngerler

0

Süngerler, 600 milyon yıldır denizlerde yaşayan, gözenekli ve basit yapıda hayvanlardır. Hem beslenme hem de üreme yetenekleriyle doğanın harikalarından biridir.

Süngerler, biyolojik ve endüstriyel olarak farklı kullanımları olan özel yapıda canlılardır. İki ana kategoriye ayrılırlar: doğal süngerler (hayvansal kökenli) ve sentetik süngerler (insan yapımı). Özelliklerine gelirsek:

sünger

Kaynak: pixabay.com

1. Doğal Süngerler (Porifera):

  • Hücresel Yapı: Süngerler çok hücreli organizmalardır, ancak gerçek dokulara ya da organlara sahip değillerdir. Bunun yerine, özelleşmiş hücre grupları vardır.
  • Beslenme: Mikroskobik parçacıkları ve bakterileri süzerek beslenirler. Su, süngerin gövdesindeki minik deliklerden (por) içeri girer ve besin maddeleri süzülerek alınır.
  • Üreme: Hem eşeyli hem de eşeysiz üreyebilirler. Eşeysiz üreme, parça koparılarak gerçekleşebilirken, eşeyli üreme yumurta ve sperm hücreleriyle gerçekleşir.
  • Habitat: Genellikle denizlerde bulunurlar, ancak tatlı suda yaşayan türleri de mevcuttur.
  • Sertlik ve Yapı: Doğal süngerler, kalsiyum karbonat ya da silisli iskelete sahip olabilirler. Bu yapılar, süngerin şeklini korumalarına yardımcı olur.

2. Sentetik Süngerler:

  • Malzeme: Sentetik süngerler, polimer malzemelerden üretilirler. Bu polimerler, petrokimya ürünlerinden elde edilir.
  • Kullanım Alanları: Ev temizliği, yüzme tahtaları, yatak ve mobilya dolguları, ses yalıtımı ve daha pek çok alanda kullanılırlar.
  • Özellikler: Sentetik süngerler, doğal süngerlere göre daha dayanıklıdır ve farklı sertlikte veya yumuşaklıkta üretilebilirler.
  • Yapı: Hava veya gaz dolu gözeneklere sahip olup, bu gözenekler süngeri hafif ve esnek yapar.

Genel Özellikler:

  • Gözenekli Yapı: Hem doğal hem de sentetik süngerler, milyonlarca küçük gözenekten oluşur. Bu gözenekli yapı, süngerin su veya diğer sıvıları emme kapasitesini artırır.
  • Esneme Kabiliyeti: Süngerler, basıldığında veya sıkıştırıldığında orijinal şekillerine dönebilme özelliğine sahiptir.
  • Hava Geçirgenliği: Gözenekli yapısı sayesinde hava geçirgenliğine sahiptirler.

Süngerler, hem biyolojik hem de endüstriyel açıdan çok yönlü kullanımlara sahip olan ve benzersiz özelliklere sahip canlılar ve malzemelerdir.

Sünger Hayvanları (Porifera):

  1. Sınıflandırma: Süngerler, Porifera şubesinde sınıflandırılır. “Porifera”, “delik taşıyan” anlamına gelir, bu da süngerlerin gözenekli yapısına işaret eder.
  2. Hücresel Yapı:
    • Süngerler çok hücreli organizmalardır, ancak gerçek dokulara ya da organlara sahip değillerdir.
    • Özelleşmiş hücre tipleri vardır. Örneğin, “kollarositler” suyun süzülmesine yardımcı olan hücrelerdir.
  3. Beslenme:
    • Fotosentez yapmazlar. Bunun yerine, mikroskobik parçacıkları ve bakterileri süzerek beslenirler.
    • Su, süngerin gövdesindeki minik deliklerden (por) içeri girer ve içindeki besin maddeleri süzülerek alınır.
  4. Üreme:
    • Hem eşeyli hem de eşeysiz üreyebilirler.
    • Eşeysiz üreme genellikle parça kopması (bölünme) ile gerçekleşir.
    • Eşeyli üreme ise yumurta ve sperm hücreleriyle gerçekleşir.
  5. Habitat:
    • Çoğunlukla denizlerde bulunurlar, ancak tatlı suda yaşayan türleri de mevcuttur.
    • Farklı derinliklerde yaşayabilirler, bazıları sığ suları tercih ederken, bazıları derin denizlerde bulunabilir.
  6. Sertlik ve Yapı:
    • Doğal süngerlerin iskeletleri kalsiyum karbonat, silis ya da spongini denilen özel protein yapılarından oluşabilir.
    • Bu yapılar, süngerin şeklini korumalarına yardımcı olur.
  7. İskelet ve Spikül:
    • Bazı süngerlerin içerisinde spikül adı verilen minik iğne benzeri yapılar bulunur. Bu spiküller, süngerin iskeletini oluşturarak ona destek sağlar.
  8. Fonksiyonel Özellikleri:
    • Süngerler, denizlerdeki suyu süzerek denizin temizlenmesine de katkıda bulunurlar. Büyük bir sünger, bir günde kendi ağırlığının çok üzerinde suyu süzebilir.
  9. Evrim:
    • Süngerler, bilinen en eski hayvan gruplarından biridir ve yaklaşık 600 milyon yıldır Dünya’da yaşamaktadırlar.
  10. Ekonomik ve Tıbbi Önemi:
  • Bazı sünger türleri, banyo süngeri olarak kullanılır.
  • Süngerlerden elde edilen bazı doğal bileşikler, tıbbi araştırmalarda kullanılır ve potansiyel ilaçların geliştirilmesinde önem taşırlar.

Süngerler, karmaşık olmayan yapılara sahip olmalarına rağmen, okyanus ekosistemleri için büyük öneme sahip olan ve evrimsel açıdan oldukça eski canlılardır. Bu basit organizmalar, denizlerin süzgeci olarak görev yaparlar ve ekosistemdeki birçok canlının hayatta kalmasına yardımcı olurlar.


Yorum yapılmamış

Leave A Reply