Vatandaşlık İle İlgili Kavramlar, Anlamları, Vatandaşlık Konulu Kompozisyon

0

Vatandaşlık ile ilgili kavramların anlamları, açıklamaları, vatandaşlık ile ilgili kompozisyon, yazı örneği, devlet, anayasa, kamuoyu, demokrasi açıklamaları.

vatandaslik

DEVLET

Toprak bütünlüğüne bağlı olarak sınırları belli bir yurt üzerinde yerleşmiş, siyasi bakımdan örgütlenmiş olan ve toplumu yöneten merkezi otoriteye devlet denir.

Advertisement

Devlet gücünün kullanımına göre;

  • a) Merkezi (üniter) Devlet
  • b) Federal Devlet
  • c) Feodal Devlet şeklinde bölümlere ayrılır,

a) Merkezi (Üniter) Devlet:

Ülkenin illere ayrıldığı, merkezden gönderilen valiler ve idareciler tarafından yönetildiği devletlerdir. (Örnek; Türkiye Cumhuriyeti)

b) Federal Devlet:

İçişlerinde bağımsız dış işlerde merkeze bağlı devletler topluluğudur. (Örnek; Almanya, ABD)

c) Feodal Devlet:

Merkezi devlet otoritesinin kontrolü dışında varlığını devam ettiren küçük devletçikler topluluğudur. (Örnek; Beylikler dönemi. Ortaçağ Avrupası’ndaki derebeylikler)

Advertisement

ANAYASA

Bir devletin yönetim biçimini belirten, yasama, yürütme, yargılama güçlerinin nasıl kullanılacağını gösteren, yurttaşların kamu haklarını bildiren temel yasadır.

YASAMA

Kanun yapma yetkisidir. Günümüzde bu yetki Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndedir.

YÜRÜTME

Meclisin yaptığı yasaları uygulamadır. Günümüzde bu yetki Cumhurbaşkanı ve Başbakanın başkanlığındaki bakanlar kuruluna aittir.

YARGI

Uygulamada görülen aksaklığı gidermektir. Günümüzde bu yetki bağımsız mahkemelere aittir.

BİLDİRGE

Resmi bir makamın, kurumun veya bir topluluğun herhangi bir durumu ilgililere duyurmak için yazılan yazıya bildirge denir.

KAMUOYU

Bir sorun veya konu üzerine halkın genel düşüncesidir.

Advertisement

ÖZGÜRLÜK

Her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumuna verilen addır.

PARLAMENTO

Başlıca görevinin yasa yapma ve hükümeti denetlemek olan ve üyelerinin halk oyu ile belli bir süreliğine belirlendiği meclistir.

BAĞIMSIZLIK

Bir devletin başka bir devletin baskısı ve işgali altında olmadan iç ve dış politikalarını ger-çekletirebilmesi durumudur.

EGEMENLİK

Yönetme ve karar verme yetkisine sahip olmadır. Bu yetkinin ve gücün kullanımına göre yönetim şekilleri oluşmuştur. Bunları şöyle sıralayabiliriz :

  • Monarşi
    Yönetme gücünün tek kişiye ait olmasıdır.
  • Meşrutiyet
    Hükümdarlıkla yönetilen bir ülkede hükümdarın iradesi altında parlemento (meclis) yönetimine dayanan yönetim biçimidir.
  • Oligarşi
    Yönetme gücünün belli bir sınıfa (zümreye) ait olmasıdır. Bu sınıfı eğer soylular oluşturuyorsa “Aristokrasi”, din adamları oluşturuyorsa “Teokrasi” adını alır.
  • Demokrasi
    Halkın egemenliği temeline dayanan yönetim biçimidir.
  • Cumhuriyet
    Halkın kendi kendisini yönetmesidir.

LAİKLİK

Din ile devlet işlerinin birbirinden ayrılmasıdır. Bu düzende devlet işleyişi ve hukuk kuralları akılcı ve bilimsel temellere dayandırılmaktadır. Ayrıca halka din ve vicdan özgürlüğü tanımaktadır.

SEÇİM

Birden fazla aday arasından birisini tercih etme olayıdır.

YURTTAŞLIK

Çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan insan topluluğuna verilen addır. (Vatandaşlık)

HOŞGÖRÜ

Her şeyi olabildiğince anlayışla karşılama, toleranslı olma durumudur.

ÇOĞULCULUK

Vatandaşların, farklı eğilimleri temsil eden partiler arasında seçme yapmasına, farklı düşüncelerin yönetimde söz sahibi olmasına olanak tanımaktadır.

REFERANDUM

Halk oylaması

MİLLET

Çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan, aralarında dil, tarih, duygu, ülkü, gelenek ve görenek birliği olan insan topluluğudur.

Advertisement

Vatandaşlık Konulu Kompozisyon Örneği

İYİ İNSAN, İYİ VATANDAŞ

İyi insan ne demektir? Bu konu üzerinde ciltlerce kitap yazılabilir, iyi insanın bütün özellikleri sayılabilir, karakterlerine, düşüncelerine, duygularına dikkat etmeyen bir kimsenin karşılaşacağı fenalıklar anlatılabilir. Ama iyi insan, dolayısıyla iyi vatandaş şöyle tarif edilebilir:

İyi insan, yalnız kendini düşünerek hareket etmez, kendi istek ve menfaatlerini ön plana almaz, aksine bu dünyada yalnız olmadığını düşünür, bunu bir an unutmaz, unutkanlığını telafi etmeye bütün kalbiyle hazırdır. Hayatını, güvenini, çalışma mutluluğunu, uzak ve yakın binlerce insanın fedakârlığına, sadakatine, çalışkanlığına borçlu olduğunu bilir. Öteki insanlarla kendi arasındaki sıkı bağı koparmamak için her şeyi yapmak zorunda olduğunu sözleriyle, hareketleriyle, düşünceleriyle, duyguları ile bütün varlığıyla hisseder. Biz, bu içten hissedişe “Sorumluluk sahipliği” diyoruz.

Bu sorumluluk sahipliği, bizi yalnız söz ve yazıyla üzerimize aldığımız görevleri harfi harfine yerine getirmemiz için zorlamaz, aynı zamanda sözümüzün, hareketimizin sonuçları üzerinde düşünmemizi de sağlar. Tutamayacağımız ve ya tutmak istediğimiz sözler vermemizi, ödeyeceğimize emin olmayacağımız borçlara girmemizi de önler. Başkalarını tehlikeye düşüren, denemelerden geçiren unutkanlıklarımızın pişmanlığını duyurur.

İşte bu sorumluluk duygusu genelleştiği takdirde, bir şeye söz verirken bütün sonuçları göze alan vatandaşlar elde edebiliriz.


Leave A Reply