Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

0

Amasya Genelgesi ne zaman ve neden gerçekleşmiştir? Amasya Genelgesi’nin tarihi, önemi, kararları hakkında bilgi.

amasya-genelgesiAmasya Genelgesi (22 Haziran 1919) 12 Haziran 1919’da Amasya’ya geçen Mustafa Kemal, burada hazırladığı genelgeyi Anadolu’daki tüm valiliklere ve ordu komutanlarına göndermiştir. Genelgenin halk üzerindeki etkisini artırmak için Rauf Bey (Orbay), Refet Bey (Bele) ve Ali Fuat Paşa‘ya da (Cebesoy) imzalatmıştır.

Advertisement

Mustafa Kemal Paşa bu genelge ile, ülkenin içinde bulunduğu durumu, İstanbul hükümetinin tutumunu, bu durumdan nasıl kurtulabileceğimizi ve yapılacak işleri şöyle belirtmiştir:

1. Vatanın bütünlüğü, ulusun bağımsızlığı tehlikededir.

2. İstanbul’daki hükümet üstlendiği sorumluluğun gereklerini yerine getirememektedir. Bu durum ulusumuzu yok olmuş gibi göstermektedir.

3. Ulusun bağımsızlığını yine ulusun dayanma gücü ve kararlılığı kurtaracaktır.

Advertisement

4. Ulusun durumunu gözden geçirmek ve hak isteyen sesini dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden uzak bir ulusal kurulun varlığı gereklidir.

5. Anadolu’nun her yönden en güvenli yeri olan Sivas’ta ulusal bir kongrenin süratle toplanması kararlaştırılmıştır.

6. Bunun için tüm illerin her bölgesinden ulusun güvenini kazanmış üç delegenin seçilerek olabildiğince hızla yetişmek üzere, hemen yola çıkarılması gerekmektedir. Her olasılığa karşı, durumun ulusal bir sır olarak saklanması gereklidir.

7. Ulusal kongreye katılacak delegelerin seçimi Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak dernekleri ile belediyeler yapacaklardır.

8. Askeri ve ulusal birlikler hiç bir biçimde dağıtılmıyacaktır.

Advertisement

ÖNEMİ:

1. Kurtuluş Savaşı’nın amacını, gerekçesini ve yöntemini açıklamıştır.

Amacı: Yurdu kurtarmak

Gerekçe ve Yöntemi: İstanbul hükümetinin görev yapmaması nedeniyle ulusun kendini kurtarmak zorunda olmasıdır.
2. Kurtuluş Savaşı için atılmış ilk önemli adım olup, Türk ulusu ilk kez hem anlaşma devletlerine hem de Osmanlı Hükümeti’ne karşı ayaklanmaya davet edilmiştir. Bir “İhtilal beyannamesi”dir.

3. Türk halkına, ulusal egemenliğine kavuşması için yapılan bir çağrıdır, ilk kez ulusal egemenlik ilkesinden söz edilmiştir.

Advertisement

4. Kurtuluş çalışmaları için ulusal bir kurulun gerektiği, kogreler yoluyla örgütlenme kararlaştırılmıştır. Çözümler önerilmiştir.

İngilizlerin baskısı sonucu, Dahiliye Nazırı (İçişleri Bakanı)Ali Kemal, 23 Haziran tarihli bir yazıyla Mustafa Kemal’in 9. Ordu Müfettişliğinden alındığını, kendisiyle hiç bir ilişkiye girilmemesini sözünün dinlenmemesini bütün ülkeye duyuruyordu. Bununla da yetinmeyerek, Elazığ Valisi olarak Anadolu’ya Ali Galip adlı bir Kurmay Albay gönderiyordu.

Mustafa Kemal 8-9 Temmuz 1919’da askerlik mesleğinden ayrıldığını İstanbul’a bildirmiştir.


Leave A Reply