Amino Asitlerin Yapısı – Proteinlerin Oluşumu

0

Aminoasitlerin yapısı nasıldır? Amino asit grupları ve özellikleri, Proteinlerin oluşum ile ilgili bilgi.

Aminoasitler 20 çeşittir. Bu aminoasitlerin bir bölümü hücrelerde yapılır. Yapılamayanlar ise besinlerden alınır. Dışarıdan hazır olarak alınan bu aminoasitlere temel aminoasitler denir. Proteinlerin çoğu 20 çeşit aminoasitin hemen tümünü kapsar.

Advertisement

Her aminoasitte bir temel karbon atomu, bir amino grubu, bir karboksil grubu, bir H (hidrojen atomu) ile bir R grubu (radikal grup) vardır.

Radikal “değişebilen” demektir. Radikali hariç bütün aminoasitler aynı yapıdadır. Bu duruma göre 20 çeşit aminoasitin oluşmasını, 20 çeşit radikalin bulunmasıyla açıklayabiliriz.

Aminoasitte radikal olarak H (Hidrojen) atomu bulunursa en basit aminoasit olan glisin, CH3 (metil grubu) bulunursa alanin aminoasiti oluşur.

Öyle ise 20 radikali bilirsek bütün aminoasitleri bilmiş oluruz.

Advertisement

PROTEİNLER NASIL OLUŞUR?
Proteinler aminoasitlerin birleşmesi ile oluşur. Aminoasitler birbirlerine karboksil ve amino gruplarından bağlanırlar. Bağlanma olurken birinin amino grubundaki bir hidrojenle (H), ötekinin karboksil grubundaki OH (Hidroksil grubu) birleşir ve su olarak çıkar. Böylece iki aminoasit; birinin amino grubundaki azot (N), ötekinin karboksil grubundaki karbon (C) aracılığıyla birbirlerine bağlanırlar.

İki aminoasit arasında oluşan bu bağla. “peptit bağı” denir. Peptit bağı iki aminoasit arasına yapılmış ise oluşan bileşiğe “dipeptit”, üç aminoasit arasında yapılmış ise “tripeptit”, çok sayıda aminoasit arasında yapılmış ise “polipeptit” denir. Birleşen amino asit sayısı 50 ile 3000 arasında ise oluşan bileşiklere bu kez “protein” denir.

n Aminoasit —Enzim → Protein + n – 1 H20

Aminoasitlerin dizilişi ve sayısı protein çeşitliliğini arttırır. örneğin, iki proteindeki aminoasit sayısı ve çeşitleri aynı olsa bile aminoasitlerin diziliş sırası farklı ise iki proteinin oluşabileceğini söyleyebiliriz.

Aminoasitlerin birleşip peptit bağı oluşturmaları sırasında su çıkar. Monosakkaritlerin birleşerek disakkarit ve polisakkarit, yağ asitleri ile gliserinin birleşip yağ oluşturmaları sırasında da su çıktığını anımsayacaksınız. Küçük moleküllü maddelerin birleşerek büyük bir molekül oluşturmaları sırasında su çıkışı oluyorsa, bu türlü kimyasal tepkimelere dehidrasyon sentezi denilir.

Advertisement

Birleşmiş iki aminoasiti, yani bir dipeptiti parçalamak için ne yapmalıyız? Dehidrasyon sentezi sırasında iki aminoasit arasından çıkan suyu tekrar aminoasitlere vermemiz gerekmez mi? Verilen örnekteki gibi, bir büyük molekül ii küçük moleküllere parçalamak için, su katılması gerekiyorsa bu tür tepkimelere “hidroliz” denir. Sindirim sırasında; proteinleri, yağlan. nişasta gibi karbonhidratlı besinleri hidrolizle küçük moleküllere parçalarız.


Leave A Reply