Ahi Teşkilatı Hakkında Bilgi

0

Ahi, lonca teşkilatı nedir? Ahilik teşkilatının özellikleri, görevleri nelerdir? Ahi teşkilatı tarihçesi hakkında bilgi.

Advertisement

Ahi (Lonca) Teşkilatı

13. yüzyılda Anadolu’da kurulan ve belirli kuralları olan esnaf ve sanatkârların faaliyet gösterdiği birliğe ahi teşkilatı denir.

Kurucusu olan Ahi Evran Anadolu’da bütün esnaf ve sanatkarların piri kabul edilir. Ahi Evran dericilikle uğraşmıştır. Ahilikte aynı zamanda ahlâk, sanat ve misafirperverliğin uyumlu olarak topluma yansıtılması, bu kurumun toplumda saygınlığını artırmıştır.

Günümüzdeki ticaret odaları, sanayici ve iş adamları dernekleri gibi kurumlarda aynı paralellikte ve belli çalışma ilkeleri doğrultusunda faaliyet göstermektedir.

Advertisement

Ahi teşkilatı, çalışanların meslek ahlâkı edinmesinde, mesleğin devamını sağlamak için usta, kalfa ve çırak yetiştirilmesinde etkin rol oynamıştır.

Ahilik aynı zamanda günümüzdeki belediyeler ve hatta Türk Standartları Kurumu’nun yaptığı birçok görevleri de yerine getirmektedir.

Aşağıdaki hikaye bu durumu özetlemektedir.

“Ahi Evran’ın yaşadığı şehirde Ayşe Kadın oğlunun yanına alarak ayakkabıcılar çarşısına gider. Hasan ustadan bir çift ayakkabı alır. Ancak bir süre sonra ayakkabının dikişleri sökülmeye başlar. Ayşe kadın ayakkabıyı şehrin kethüdasına yani esnaf teşkilatı başkan yardımcısına götürür. Hep birlikte Hasan Usta’nın dükkanına gidilir. Kethüda Hasan Usta’yı uyarır. Ayşe Kadının oğluna yeni ayakkabı giydirilir. Kethüda eski ayakkabıyı dama atar ve ustanın peştemali kapıya asılır. Çarşıdaki tüm esnaf damdaki pabuçtan Hasan Usta’nın ayıplı mal sattığını, kapıdaki peştemaldan da kedisine kapatma cezası verildiğini anlarlar.”

Ahi birliklerinde iş bölümü hem ekonomik hem de ahlaki olarak ele alınırdı. Buna göre sürekli meslek değiştirmek, düzensiz bir kişilik sahibi olanların davranışı olarak kabul edilirdi. Mesleğin tüm inceliklerini öğrenme ve mesleği sürdürmekteki gayret, nitelikli meslek erbabı yetişmesini sağlamıştır.

Advertisement

Ahilikte çırak – kalfa – usta sistemi vardı. 12-13 yaşındaki çocuk velisi tarafından yeteneklerine uygun bir sanat faaliyeti gösteren ustanın yanına çırak olarak verilirdi. Usta çocuğa önceleri kolay işleri yaptırır, çırağın çalışkanlığı ve dürüstlüğü hakkında bilgi edinirdi. Usta aynı zamanda çırağın akıl hocası ve ahlâk dersini yaşayarak öğreten bir aile ferdi gibi algılanırdı.

Ustalar çırakların arkadaş seçimine de dikkat ederlerdi. İyi arkadaşların iyi sanatkar olmada olumlu katkıları olacağına inanırlardı.

Son olarak destur adı verilen izin belgesi ve yapılan törenle yeni yetişen ustalar iş yaşamına adım atmış olurlardı.

Selçuklularda Ahi Teşkilatının karşılığı Osmanlı Devleti’nde Lonca idi. Günümüzde bu kurumların işlevini Esnaf ve Sanatkarlar Odaları görmektedir.


Leave A Reply